انگیزه برای لاغری: ۱۰ راه برای روزهایی که حوصله رژیم ندارید
انتشار: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
انگیزه برای لاغری بالا و پایین میرود و این طبیعی است؛ هیچکس ماهها با همان شور روز اول رژیم ادامه نمیدهد. کسانی که به وزن هدفشان میرسند معمولاً انگیزهی بیشتری ندارند، بلکه کارهایشان را طوری چیدهاند که در روزهای بیحوصلگی هم نسخهی کوچکی از برنامه انجام شود. راه برگرداندن انگیزه هم معمولاً یک جملهی الهامبخش نیست؛ کوچک کردن کار امروز، دیدن پیشرفتی که تا حالا ندیدهاید و مهربانتر بودن با خودتان است.
اگر الان این را میخوانید، احتمالاً چند هفته از شروع گذشته و آن حس «این بار فرق دارد» کمرنگ شده. این مطلب اول توضیح میدهد چرا این اتفاق میافتد و بعد ده راه مشخص میدهد که میتوانید از همین امروز امتحان کنید.
چرا انگیزه لاغری بعد از چند هفته افت میکند؟
افت انگیزه نشانهی ضعف شخصیت نیست. چند دلیل مشخص دارد که تقریباً برای همه تکرار میشود:
هیجان تازگی تمام میشود. خرید ترازوی جدید و نوشتن برنامه هیجان دارد؛ روز بیستوسوم ثبت ناهار، نه.
نتیجه کند است. کاهش حدود نیم تا یک کیلو در هفته، در آینه تقریباً دیده نمیشود. چند هفته طول میکشد تا تفاوت محسوس شود.
ترازو نوسان دارد. یک شام شور یا روزهای پیش از قاعدگی میتواند عدد صبح را یکی دو کیلو بالا ببرد، درست وقتی که هیچ اشتباهی نکردهاید.
رژیم بیش از حد سخت است. گرسنگی مداوم و حذف همهی غذاهای دوستداشتنی، انرژیای را که برای ادامه دادن لازم دارید میگیرد.
فکر «همه یا هیچ». یک روز پرخوری به «همهچیز خراب شد» تبدیل میشود و یک روز بد، به یک هفتهی بد.
اگر چند مورد از این فهرست برایتان آشناست، خبر خوب این است که هیچکدام با ارادهی بیشتر حل نمیشوند. با تغییر روش حل میشوند.
۱۰ راه برای برگرداندن انگیزه وقتی حوصله رژیم ندارید
لازم نیست همهی این ده راه را امتحان کنید. دو سه موردی را که بیشتر به وضعیت امروزتان میخورد انتخاب کنید.
۱. دلیل واقعیتان را روی کاغذ بیاورید
«میخواهم لاغر شوم» دلیل نیست، خواسته است. دلیل چیزی است که پشتش هست: اینکه بتوانید با بچهتان در پارک بدوید، پلههای مترو را بدون نفسنفس بالا بروید یا قند خونتان در آزمایش بعدی بهتر باشد. دلیلتان را با جزئیات بنویسید و جایی بگذارید که روزهای سخت ببینید. دلیلهای شخصی و مشخص، در هفتهی ششم بیشتر از عدد هدف روی ترازو کار میکنند.
۲. هدف را از عدد ترازو به کار امروز برگردانید
ترازو دست شما نیست؛ کار امروز هست. «این ماه ۴ کیلو کم میکنم» ممکن است با وجود همهی تلاشتان محقق نشود. «این هفته پنج روز غذایم را ثبت میکنم و چهار روز ۲۰ دقیقه راه میروم» کاملاً در اختیار خودتان است. وقتی هدف رفتاری است، هر روز میتوانید موفق شوید، و همین موفقیتهای کوچک انگیزه را زنده نگه میدارد.
۳. نسخهی دو دقیقهای کار امروز را انجام دهید
روزی که حوصلهی هیچچیز را ندارید، از خودتان کار کامل نخواهید. نسخهی خیلی کوچکش را انجام دهید: بهجای ۳۰ دقیقه پیادهروی، تا سر کوچه بروید و برگردید. بهجای ثبت همهی وعدهها، فقط ناهار را ثبت کنید. خیلی وقتها شروع کردن سختترین بخش است و بعد از دو دقیقه، ادامه دادن آسانتر از چیزی است که فکر میکردید. اگر هم ادامه ندادید، دستکم زنجیره نشکسته است.
۴. پیشرفتهای بیرون از ترازو را بنویسید
خیلی از تغییرهای هفتههای اول روی ترازو دیده نمیشوند. هر دو هفته یک بار دور کمرتان را با متر خیاطی، همسطح ناف، اندازه بگیرید و کنارش بنویسید چه چیزهای دیگری عوض شده: شلواری که راحتتر بسته میشود، خوابی که عمیقتر شده، عصرهایی که دیگر آن خستگی همیشگی را ندارید. محاسبهگر نسبت دور کمر به قد کمک میکند عدد دور کمر را معنیدار کنید. اگر ترازو تکان نخورده ولی دور کمر کمتر شده، این راهنما دربارهی کم شدن سانت بدون کم شدن وزن توضیح میدهد چه اتفاقی افتاده است.
۵. به روند وزن نگاه کنید، نه به عدد امروز
کسی که هر صبح خودش را وزن میکند، با هر بالا رفتن عدد انگیزهاش را از دست میدهد؛ در حالی که روند چند هفتهای ممکن است کاملاً رو به پایین باشد. هفتهای یک بار، در روز و ساعت ثابت وزن کنید و چند هفته را با هم مقایسه کنید. بهجای اینکه هر صبح با عدد ترازو بالا و پایین شوید، میتوانید وزن هفتگی را در فیگ فیت ثبت کنید و روند را روی نمودار تب «پیشرفت» ببینید؛ نموداری که نوسان روزانه را کنار میگذارد و مسیر کلی را نشان میدهد.
۶. زنجیرهی روزها را جلوی چشمتان نگه دارید
دیدن یک زنجیرهی بلند از روزهای پشتسرهم، خودش انگیزه میسازد. بعد از دوازده روز، دلتان نمیخواهد روز سیزدهم را خراب کنید. این زنجیره باید ساده باشد، طوری که در بدترین روز هم بتوانید ادامهاش دهید. در فیگ فیت، برای حفظ تداوم روزانه لازم نیست همهی وعدهها را بینقص ثبت کنید؛ ثبت یک وعده در روز کافی است و عدد روزهای پشتسرهم را در تب «پیشرفت» میبینید.
۷. محیط را عوض کنید، نه اراده را
اراده در طول روز خسته میشود؛ محیط نه. ظرف آجیل و شیرینی را از روی میز بردارید و در کابینت بالایی بگذارید. میوهی شستهشده را در ردیف جلوی یخچال بگذارید. کفش پیادهروی را کنار در بگذارید. هر تصمیمی که با تغییر محیط حذف شود، یک تصمیم کمتر است که با ارادهی خستهی ساعت نه شب باید بگیرید.
۸. گرسنگی و خستگی را با بیانگیزگی اشتباه نگیرید
گاهی چیزی که شبیه بیحوصلگی است، در واقع گرسنگی یا کمخوابی است. اگر کالری روزانهتان خیلی پایین است، طبیعی است که هر روز با خودتان بجنگید. کسری ملایم، معمولاً ۳۰۰ تا ۵۰۰ کالری کمتر از نیاز بدن، برای بیشتر آدمها قابل تحملتر از کسریهای بزرگ است. خواب کمتر از ۶ یا ۷ ساعت هم معمولاً اشتها و هوس شیرینی را بیشتر میکند. پیش از اینکه خودتان را بیانگیزه بدانید، بپرسید: دیشب چند ساعت خوابیدم؟ امروز چقدر پروتئین خوردم؟
۹. یک غذای دوستداشتنی را در برنامه نگه دارید
هیچ غذایی بهتنهایی وزن را بالا نمیبرد. اگر تهدیگ یا شیرینی ناپلئونی یا پیتزای جمعه را کاملاً ممنوع کردهاید، احتمالاً فکرشان بیشتر از همیشه در ذهنتان است. سهم کوچک و مشخصی از آن را در برنامهی هفته بگذارید و ثبتش کنید. رژیمی که بشود ماهها با آن زندگی کرد، از رژیم بینقصی که سه هفته دوام میآورد، بهتر است.
۱۰. با خودتان مثل یک دوست حرف بزنید
بعد از یک روز پرخوری، به یک دوست چه میگفتید؟ احتمالاً «اشکال ندارد، فردا دوباره». همین را به خودتان بگویید. سرزنش کردن خود معمولاً به احساس بدتر و گاهی به خوردن بیشتر میرسد، در حالی که برخورد مهربان کمک میکند زودتر به برنامه برگردید. یک روز پرکالری در حساب یک ماه اثر کوچکی دارد؛ چیزی که اثر بزرگ دارد، رها کردن کل مسیر به خاطر آن روز است.
انگیزه درونی یا بیرونی؛ کدام بیشتر دوام میآورد؟
عروسی ماه بعد، سفر تابستان یا حرف یک فامیل سر سفرهی عید، انگیزههای بیرونیاند. قوی شروع میکنند، اما با رسیدن تاریخ یا فراموش شدن حرف، تمام میشوند. برای همین خیلیها بعد از عروسی یا سفر، وزن را پس میگیرند.
انگیزهی درونی از خود کار میآید: حس سبکی بعد از پیادهروی، رضایت از اینکه یک هفته غذایتان را ثبت کردهاید، یا اینکه دیگر بعد از ناهار خوابآلود نمیشوید. این انگیزه آهستهتر ساخته میشود، اما تاریخ انقضا ندارد.
لازم نیست انگیزهی بیرونی را کنار بگذارید. از آن برای شروع استفاده کنید و در همین هفتههای اول، دنبال لذتهای کوچک خود کار بگردید. هر بار که بعد از یک پیادهروی حالتان بهتر شد، یادداشتش کنید. همین یادداشتها، چند ماه بعد که عروسی تمام شده، دلیل ادامه دادناند. اگر میخواهید این کارها را به عادتهایی تبدیل کنید که دیگر به انگیزه نیاز نداشته باشند، راهنمای عادتسازی برای لاغری قدمبهقدم توضیح میدهد.
نقشه هفتروزه برای برگشتن به برنامه
اگر چند روز یا چند هفته است که همهچیز رها شده، از صفر و با برنامهی کامل شروع نکنید. این هفت روز طوری چیده شده که هر روز فقط یک کار کوچک اضافه شود.
روز
کار امروز
زمان تقریبی
اول
فقط یک وعده را ثبت کنید، بدون تغییر چیزی
۲ دقیقه
دوم
دلیل شخصیتان را بنویسید و جایی بگذارید که ببینید
۱۰ دقیقه
سوم
دو وعده ثبت کنید و ۱۰ دقیقه بعد از شام راه بروید
۱۵ دقیقه
چهارم
ظرف خوراکیهای وسوسهانگیز را از جلوی چشم بردارید
۵ دقیقه
پنجم
پروتئین را به صبحانه اضافه کنید، مثلاً یک تخممرغ
۵ دقیقه
ششم
دور کمر و وزن را اندازه بگیرید و بنویسید
۵ دقیقه
هفتم
هفته را مرور کنید: چه چیزی آسان بود؟ همان را ادامه دهید
۱۰ دقیقه
آخر این هفت روز، احتمالاً هنوز به برنامهی کامل قبلی برنگشتهاید و نیازی هم نیست. چیزی که دارید، یک هفتهی پیوسته است؛ و یک هفتهی پیوسته، بهترین نقطهی شروع هفتهی بعد است. اگر میخواهید همراهی داشته باشید که این هفت روز را با شما شروع کند، راهنمای رژیم گرفتن با دوست را ببینید.
اگر بیحوصلگی فقط به رژیم مربوط نیست
گاهی بیانگیزگی از رژیم بزرگتر است. اگر چند هفته است که به هیچچیز، نه فقط به رژیم، علاقه ندارید، خواب و اشتهایتان بههم ریخته یا بیشتر روزها احساس ناامیدی میکنید، اینها ممکن است نشانهی افسردگی باشند و ارزش دارد با پزشک یا روانشناس در میان بگذارید. رابطهی روحیه و کاهش وزن را در این راهنما دربارهی تاثیر کاهش وزن بر روحیه بیشتر توضیح داده شده است.
سوالات متداول
چطور انگیزه لاغری را حفظ کنم؟
انگیزه را نمیشود همیشه بالا نگه داشت، اما میشود به آن کمتر وابسته بود. هدفهای رفتاری کوچک بگذارید، پیشرفتهای بیرون از ترازو را ثبت کنید و نسخهی خیلی کوچک هر کار را برای روزهای بیحوصلگی آماده داشته باشید. وقتی کارها عادت شوند، دیگر هر روز به انگیزه نیاز ندارید.
چرا وقتی وزن کم نمیشود انگیزهام از بین میرود؟
چون عدد ترازو تنها معیاری است که بیشتر آدمها به آن نگاه میکنند و این عدد در کوتاهمدت پر از نوسان آب و نمک است. وزن را هفتگی بسنجید، دور کمر را هم اندازه بگیرید و کارهایی را که انجام دادهاید بشمارید. اگر بعد از سه چهار هفته روند پایین نیامده، راهنمای چرا رژیم جواب نمیدهد دلیلهای رایجش را توضیح میدهد.
جملهها و عکسهای انگیزشی کمکی میکنند؟
برای بعضیها چند دقیقه حال خوب میسازند، اما معمولاً اثرشان تا فردا صبح نمیماند. عکسهای بدنهای ایدهآل هم گاهی بهجای انگیزه، احساس ناکافی بودن میسازند. دلیل شخصی خودتان و پیشرفتهای واقعی خودتان معمولاً اثر ماندگارتری دارند.
بعد از یک هفته پرخوری چطور دوباره شروع کنم؟
با یک کار کوچک، نه با جبران. روز بعد را گرسنگی نکشید و رژیم سختتری نگیرید؛ فقط یک وعده را ثبت کنید و یک پیادهروی کوتاه بروید. نقشهی هفتروزهی همین مطلب برای همین وضعیت نوشته شده است.
یک روز در هفته آزاد بودن انگیزه را بیشتر میکند؟
برای بعضیها بله، چون رژیم را قابل تحملتر میکند. اما اگر «روز آزاد» به چند هزار کالری اضافه برسد، میتواند کسری کل هفته را از بین ببرد. بهجای یک روز کاملاً آزاد، یک یا دو وعدهی آزاد با اندازهی معقول معمولاً بهتر جواب میدهد.
روزهای بیحوصلگی بخشی از هر مسیر کاهش وزناند، نه نشانهی اینکه این مسیر مال شما نیست. امروز فقط یکی از این ده راه را انتخاب کنید، کوچکترین نسخهاش را انجام دهید و بگذارید فردا کار خودش را بکند.