جذب نشدن غذا و لاغری؛ ۷ نشانه سوء جذب و زمان مراجعه به پزشک

«هرچه می‌خورم جذب بدنم نمی‌شود» جمله‌ای است که خیلی از آدم‌های لاغر می‌گویند. بیشتر وقت‌ها مشکل جذب نشدن غذا نیست و ماجرا به کم خوردن یا سوخت‌وساز بالا برمی‌گردد. اما گاهی واقعاً روده مواد مغذی را درست جذب نمی‌کند؛ وضعیتی که به آن «سوء جذب» می‌گویند و معمولاً با نشانه‌هایی مثل اسهال طولانی، مدفوع چرب، نفخ مداوم و کاهش وزن بی‌دلیل همراه است. تشخیص سوء جذب فقط با معاینه و آزمایش ممکن است، نه با حدس و نه با حذف خودسرانه‌ی غذاها. در این مطلب می‌خوانید کدام نشانه‌ها جدی‌اند، چه علت‌هایی ممکن است پشتشان باشد و پیش از رفتن به مطب چه چیزهایی را آماده کنید.

سوء جذب یعنی چه؟

غذا پس از هضم در معده، بیشتر در روده‌ی باریک جذب می‌شود. دیواره‌ی این روده پر از چین‌ها و برآمدگی‌های ریز است تا سطح جذب زیاد شود. برای اینکه جذب درست انجام شود، چند چیز باید سالم باشد: آنزیم‌هایی که لوزالمعده و روده می‌سازند، صفرایی که کبد و کیسه‌ی صفرا برای هضم چربی می‌فرستند و خود دیواره‌ی روده. اگر یکی از این حلقه‌ها درست کار نکند، بخشی از کالری، چربی، ویتامین‌ها یا مواد معدنی بدون جذب از بدن دفع می‌شود.

سوء جذب همیشه کامل نیست. ممکن است فقط یک ماده‌ی خاص، مثل قند شیر یا آهن، خوب جذب نشود و بقیه‌ی غذا مشکلی نداشته باشد. به همین دلیل نشانه‌ها از یک نفر به نفر دیگر خیلی فرق می‌کنند.

فرق لاغری ساختاری با لاغری ناشی از بیماری

بسیاری از آدم‌ها از نوجوانی لاغر بوده‌اند، آزمایش‌هایشان سالم است و حالشان هم خوب است. این لاغری اغلب به ژنتیک، تحرک زیاد روزانه، اشتهای کم یا کم خوردن بدون اینکه متوجه باشند برمی‌گردد. اگر چنین وضعیتی دارید، مطلب چرا چاق نمی‌شوم احتمالاً بیشتر به کارتان می‌آید.

نشانه‌ی هشداردهنده «تغییر» است: وزنی که ثابت بوده و حالا بدون رژیم پایین آمده، اشتهایی که عادی است ولی وزن بالا نمی‌رود، یا لاغری‌ای که همراه با مشکلات گوارشی تازه شروع شده است.

۷ نشانه‌ای که ممکن است به سوء جذب اشاره کند

هیچ‌کدام از این نشانه‌ها به‌تنهایی تشخیص نیست. بسیاری از آن‌ها علت‌های ساده‌تری هم دارند. اما اگر چند تا را با هم دارید و بیش از چند هفته ادامه داشته، ارزش دارد که با پزشک در میان بگذارید.

1. کاهش وزن بی‌دلیل با اشتهای عادی. غذا می‌خورید، حتی به اندازه‌ی گذشته یا بیشتر، ولی وزن پایین می‌رود یا بالا نمی‌آید.
2. اسهال طولانی یا مدفوع شل و مکرر. منظور یکی دو روز مسمومیت غذایی نیست؛ اسهالی است که هفته‌ها ادامه دارد یا مدام برمی‌گردد.