فستفود برای چاقی؛ راهنمای جایگزینهای سالم و پرکالری
انتشار: ۱۰ تیر ۱۴۰۵
فستفود برای چاقی جواب میدهد، به این معنا که کالری زیادی دارد و اگر هر روز بخورید، وزنتان بالا میرود. مشکل این است که آن وزن بیشتر چربی است، نه عضله، و همراهش پروتئین کم، نمک زیاد و تقریباً هیچ فیبری به بدن میرسد. برای همین، پر کردن مازاد کالری با پیتزا و ساندویچ و نوشابه راه سالمی برای افزایش وزن نیست. راه بهتر، غذاهایی است که همانقدر پرکالری و راحتاند، اما پروتئین و چربی مفید بیشتری دارند. در این مطلب میبینید فستفود دقیقاً چه چیزی کم دارد، کدام جایگزینهای خانگی همان نقش را بازی میکنند و اگر بیرون غذا میخورید، چطور سفارش بدهید.
چرا فستفود راه خوبی برای افزایش وزن نیست؟
کسی که لاغر است و میخواهد وزن اضافه کند، معمولاً اولین فکری که به ذهنش میرسد همین است: «پیتزا و ساندویچ کالری زیادی دارند، پس هر روز میخورم.» این منطق نیمهدرست است. ترازو بالا میرود، اما چند مشکل همراهش میآید.
وزن اضافه، بیشتر چربی است
برای اینکه وزن جدید عضله باشد، بدن به سه چیز نیاز دارد: مازاد کالری ملایم، پروتئین کافی و تمرین قدرتی. فستفود اولی را با فاصله تأمین میکند، اما پروتئینش نسبت به کالریاش کم است. یک ساندویچ سوسیس بندری ممکن است ۷۰۰ کالری داشته باشد و فقط ۲۰ گرم پروتئین. یک پرس سیبزمینی سرخکرده چند صد کالری دارد و تقریباً هیچ پروتئینی. نتیجه، مازادی است که بخش بزرگی از آن به چربی تبدیل میشود، بهخصوص دور شکم.
چیزهایی که نمیرسند
فستفود معمولاً فیبر، ویتامین و مواد معدنی کمی دارد. سبزیاش به چند حلقه خیارشور و یک برگ کاهو محدود میشود. در عوض نمک، چربی اشباع و در نوشابهها قند زیادی دارد. سوسیس و کالباس و ژامبون هم گوشت فرآوریشدهاند؛ آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان که زیرمجموعهی سازمان جهانی بهداشت است، گوشت فرآوریشده را در گروه مواد سرطانزا برای انسان قرار داده است. این به آن معنا نیست که یک ساندویچ کالباس خطرناک است؛ یعنی بهتر است پایهی هر روز برنامه نباشد.
سنگینی و بیاشتهایی وعدهی بعد
خیلی از لاغرها تجربه کردهاند: بعد از یک پیتزای کامل، تا شب میلی به غذا ندارند. غذای خیلی چرب کند هضم میشود و احساس سنگینی طولانی میدهد. وقتی شام یا صبحانهی فردا جا بیفتد، کالری کل روز ممکن است از روزی که غذای معمولی خوردهاید هم کمتر شود. یعنی فستفود حتی در هدف اصلی خودش، یعنی بالا بردن کالری روزانه، همیشه موفق نیست.
یک وعده فستفود چه میدهد و چه نمیدهد؟
جدول زیر چند فستفود رایج را با کالری و پروتئین تقریبی نشان میدهد. عددها بسته به اندازه، رستوران و سس خیلی تغییر میکنند؛ آنها را برای مقایسه ببینید، نه بهعنوان عدد قطعی. کالری تفکیکی پیتزا و ساندویچها را در راهنمای کالری فست فود با جزئیات بیشتری پیدا میکنید.
فستفود
مقدار
کالری تقریبی
پروتئین تقریبی
پیتزای مخلوط
یکنفرهی کامل
۹۰۰ تا ۱۳۰۰
۳۵ تا ۵۰ گرم
همبرگر معمولی
یک عدد
۵۰۰ تا ۷۰۰
۲۵ تا ۳۰ گرم
سوسیس بندری
یک ساندویچ
۶۰۰ تا ۸۵۰
۱۵ تا ۲۵ گرم
هاتداگ
یک ساندویچ
۴۰۰ تا ۶۰۰
۱۲ تا ۲۰ گرم
مرغ سوخاری
یک تکه
۲۵۰ تا ۴۰۰
۱۵ تا ۲۵ گرم
سیبزمینی سرخکرده
یک پرس متوسط
۳۵۰ تا ۴۵۰
۴ تا ۶ گرم
نوشابهی معمولی
یک قوطی ۳۳۰ میلیلیتری
حدود ۱۴۰
صفر
یک منوی رایج، یعنی ساندویچ سوسیس با سیبزمینی و نوشابه، به راحتی از ۱۲۰۰ کالری میگذرد و پروتئینش شاید به ۳۰ گرم برسد. همین کالری را میشود با غذایی گرفت که دو برابر پروتئین و چند برابر فیبر دارد.
جایگزینهای سالم و پرکالری برای فستفود
جذابیت فستفود فقط کالریاش نیست؛ سریع است، خوشمزه است و جای زیادی در برنامهی روز نمیگیرد. جایگزین خوب هم باید همینها را داشته باشد. فهرست زیر غذاهایی است که حس فستفود را دارند، اما با مواد بهتری درست میشوند.
جایگزین
مقدار نمونه
کالری تقریبی
پروتئین تقریبی
ساندویچ مرغ گریل خانگی با پنیر و سس ماست
یک نان باگت متوسط
۵۵۰ تا ۶۵۰
۳۵ تا ۴۵ گرم
همبرگر خانگی با گوشت چرخکردهی خالص
یک عدد با نان و پنیر
۶۰۰ تا ۷۰۰
۳۰ تا ۳۵ گرم
کتلت گوشت و سیبزمینی
۳ عدد با نان
۵۵۰ تا ۷۰۰
۲۵ تا ۳۰ گرم
ساندویچ تن ماهی با تخممرغ
یک نان باگت
۵۰۰ تا ۶۰۰
۳۰ تا ۳۵ گرم
پیتزای خانگی با مرغ و پنیر بیشتر
نصف یک پیتزای متوسط
۶۰۰ تا ۸۰۰
۳۵ تا ۴۵ گرم
ساندویچ کوکو سبزی با گردو
یک نان
۴۵۰ تا ۶۰۰
۱۵ تا ۲۰ گرم
شیک شیر، موز، جو دوسر و کره بادامزمینی
یک لیوان بزرگ
حدود ۵۵۰
حدود ۲۰ گرم
چرا اینها بهترند؟
همبرگر خانگی هم همبرگر است، اما گوشت خالصی که خودتان چرخ کردهاید، چربی و نمک کمتر و پروتئین بیشتری از همبرگرهای آمادهی ارزان دارد. ساندویچ مرغ گریل همان حس ساندویچ بیرون را میدهد، با پروتئینی نزدیک به دو برابر سوسیس بندری. پیتزای خانگی را هم میشود با پنیر پیتزای واقعی، مرغ و قارچ بیشتر و کالباس کمتر درست کرد.
اگر میخواهید کالری را بالا ببرید، نگران روغن زیتون، پنیر، آووکادو یا آجیل در این غذاها نباشید. هدف کم کردن کالری نیست؛ هدف این است که کالری از منبعی بیاید که همراهش پروتئین و چربی مفید هم برسد. برای ایدههای بیشتر، معجونهای چاقی خانگی و فهرست غذاهای جستوجوی کالری غذاها کمک میکنند.
یک روز فستفودی در برابر یک روز خانگی
برای اینکه فرق را بهتر ببینید، دو روز با کالری تقریباً یکسان را کنار هم بگذارید. هر دو حدود ۲۸۰۰ تا ۲۹۰۰ کالریاند، یعنی هر دو برای کسی که TDEE او حدود ۲۴۰۰ است مازاد کالری میسازند.
وعده
روز فستفودی
روز خانگی
صبحانه
کیک بستهای و شیرکاکائو، حدود ۴۵۰ کالری و ۸ گرم پروتئین
۲ تخممرغ، ۲ تکه نان سنگک، پنیر و گردو، حدود ۵۰۰ کالری و ۲۵ گرم پروتئین
میانوعده
چیپس یک بستهی بزرگ، حدود ۵۰۰ کالری و ۶ گرم پروتئین
شیک خانگی شیر و موز و جو دوسر، حدود ۵۵۰ کالری و ۲۰ گرم پروتئین
ناهار
ساندویچ سوسیس بندری و نوشابه، حدود ۸۵۰ کالری و ۲۰ گرم پروتئین
چلو جوجهکباب با گوجه و یک کاسه ماست، حدود ۸۵۰ کالری و ۴۵ گرم پروتئین
عصرانه
چیزی نمیخورید، چون هنوز سنگیناید
نان و پنیر و چند خرما، حدود ۳۵۰ کالری و ۱۰ گرم پروتئین
شام
پیتزای مخلوط یکنفره، حدود ۱۱۰۰ کالری و ۴۰ گرم پروتئین
ساندویچ مرغ گریل خانگی، حدود ۶۰۰ کالری و ۴۰ گرم پروتئین
جمع روز فستفودی حدود ۲۹۰۰ کالری و ۷۵ گرم پروتئین است، با فیبری نزدیک به صفر و نمکی چند برابر. روز خانگی حدود ۲۸۵۰ کالری و نزدیک ۱۴۰ گرم پروتئین دارد، بهاضافهی سبزی، لبنیات و چربی مفید. برای کسی که هفتهای سه جلسه تمرین قدرتی میکند، روز دوم مواد لازم برای ساختن عضله را میرساند و روز اول، بیشتر مواد لازم برای ذخیرهی چربی.
عددها تقریبیاند. نکتهی اصلی این مقایسه عدد دقیق نیست؛ این است که با کالری یکسان، دو بدن متفاوت میسازید. اگر نگراناید که وزن اضافه بیشتر چربی شود و اندامتان «لاغر ولی شکمدار» بماند، مطلب اسکینی فت را هم بخوانید.
اگر بیرون فستفود میخورید، اینطور سفارش بدهید
لازم نیست فستفود را برای همیشه کنار بگذارید. یک یا دو وعده در هفته، بهخصوص وقتی با دوستان بیرون رفتهاید، برنامه را خراب نمیکند. فقط میشود همان وعده را برای هدف افزایش وزن بهتر کرد:
گوشت یا مرغ واقعی را به محصولات فرآوریشده ترجیح دهید. ساندویچ مرغ گریل، کباب یا همبرگر بهجای سوسیس و کالباس.
اگر میخواهید وعده را بزرگتر کنید، گوشت را دوبل کنید، نه سیبزمینی را. پروتئین اضافه برای عضله مفیدتر از ۴۰۰ کالری روغن سرخکردنی است.
نوشابه را با دوغ یا شیر عوض کنید. دوغ کنار پیتزا کمی پروتئین هم میدهد و شیر کالری بیشتری.
یک سالاد یا سبزی کنار سفارش بگیرید. فیبری که فستفود ندارد، از همینجا میرسد.
پیتزا را بین دو نفر تقسیم کنید و کنارش یک غذای پروتئینی دیگر سفارش دهید، مثل بال مرغ کبابی یا سالاد مرغ.
اگر بعد از فستفود سنگین میشوید، آن را برای شام نگه دارید تا وعدههای اصلی روز را از دست ندهید.
غذای بیرون، دستور پخت مشخصی ندارد و تخمینش سخت است. برای ناهاری که بیرون از خانه میخورید و دستور پختش را نمیدانید، اسکن عکس غذا در فیگ فیت سادهترین راه ثبت است. عدد اسکن تخمین است، نه اندازهگیری آزمایشگاهی؛ اما اگر وعدههای بیرون را هم ثبت کنید، در پایان هفته میبینید فستفود چه سهمی از کالری و پروتئین شما داشته است.
وقت آشپزی ندارید؟ اینطور شروع کنید
بیشترین دلیلی که آدمها سراغ فستفود میروند، کمبود وقت است، نه علاقه. چند عادت ساده این مشکل را کمتر میکند:
آخر هفته یک بار مرغ گریل یا کتلت بیشتری درست کنید و در یخچال یا فریزر نگه دارید. ساندویچ روزهای بعد پنج دقیقهای آماده میشود.
نان باگت یا نان سنگک را برشخورده در فریزر بگذارید تا همیشه دم دست باشد.
چند خوراکی پرکالری بدون پخت در خانه داشته باشید: تن ماهی، پنیر، کره بادامزمینی، آجیل، خرما و شیر پرچرب.
برای ناهار سر کار، غذای ظرفی ببرید. ایدههای سریع و پرکالری را در ناهار پرکالری سر کار ببینید.
شیک را جایگزین میانوعدهی بستهای کنید. در کمتر از پنج دقیقه آماده میشود و کالریاش با یک ساندویچ کوچک برابری میکند.
هفتهای یک بار وضعیت را بسنجید
اگر تا حالا بخش بزرگی از کالریتان از فستفود میآمده و حالا آن را با غذای خانگی عوض میکنید، مراقب باشید کالری روزتان پایین نیاید. غذای خانگی معمولاً حجیمتر است و زودتر سیر میکند. هفتهای یک بار وزن کنید و اگر وزن دو هفته ثابت ماند، یک شیک یا یک میانوعدهی آجیل و خرما اضافه کنید.
سوالات متداول
فستفود برای چاق شدن صورت خوب است؟
هیچ غذایی چربی را فقط به صورت نمیبرد. با مازاد کالری، وزن در کل بدن بالا میرود و جای ذخیرهاش را ژنتیک تعیین میکند. فستفود بیشتر چربی شکم میآورد تا پری صورت، و نمک زیادش گاهی پف موقتی ایجاد میکند که با پر شدن واقعی صورت فرق دارد.
هفتهای چند بار فستفود اشکالی ندارد؟
برای بیشتر افراد سالم، یک یا دو وعده در هفته اگر بقیهی غذا متعادل باشد، مشکلی ایجاد نمیکند. وقتی فستفود پایهی بیشتر وعدهها شود، کمبود پروتئین، فیبر و ویتامینها و اضافه شدن چربی شکم محتملتر میشود.
پیتزا بهتر است یا ساندویچ برای افزایش وزن؟
بستگی به نوعش دارد. پیتزای مرغ و قارچ یا ساندویچ مرغ گریل پروتئین بیشتری از نسخههای کالباس و سوسیس دارند. بین این دو، هر کدام که گوشت واقعی بیشتر و گوشت فرآوریشدهی کمتری داشته باشد، انتخاب بهتری است.
سیبزمینی سرخکرده را کامل کنار بگذارم؟
لازم نیست. اما اگر میخواهید کالری اضافه کنید، سیبزمینی تنوری با کمی روغن زیتون یا پنیر، همان کالری را با روغن کمتر میدهد. سیبزمینی سرخکرده را گاهی و در پرس کوچک بخورید.
با فستفود سریعتر چاق میشوم؟
ممکن است عدد ترازو سریعتر بالا برود، اما بخشی از آن آب ناشی از نمک زیاد و بخش بزرگی چربی است. افزایش وزن سالم معمولاً حدود ۰٫۲۵ تا ۰٫۵ کیلو در هفته است و سریعتر از آن، بیشتر چربی میآورد تا عضله.
فستفود دشمن نیست، اما برای افزایش وزن ابزار خوبی هم نیست. کالریاش را میشود از جای بهتری گرفت: ساندویچ خانگی، پلو و کباب، شیک و آجیل. پایهی برنامه را غذای واقعی بگذارید، فستفود را برای وقتهایی نگه دارید که واقعاً دلتان میخواهد، و هر هفته ببینید ترازو و دور کمر کدام مسیر را نشان میدهند.