سینه مرغ رژیمی: ۱۰ دستور ایرانی که خشک و بیمزه نیست
انتشار: ۴ بهمن ۱۴۰۴
سینه مرغ رژیمی وقتی خشک و بیمزه میشود که بیش از حد پخته شود یا بدون مرینیت به ماهیتابه برود. اگر گوشت را همضخامت کنید، پیش از پخت نیم ساعت در آبنمک یا ماست بخوابانید و همین که پخت، از روی حرارت بردارید، سینه مرغ آبدار میماند. هر ۱۰۰ گرم سینه مرغ پختهی بدون پوست حدود ۱۶۵ کالری و ۳۱ گرم پروتئین دارد. پایینتر، ده دستور ایرانی آمده که هر پرسشان زیر ۴۰۰ کالری است و هیچکدام طعم غذای رژیمی نمیدهند.
۱۰۰ گرم سینه مرغ چند کالری و چقدر پروتئین دارد؟
عدد سینه مرغ به دو چیز بستگی دارد: خام وزنش کردهاید یا پخته، و پوست دارد یا نه. سینه مرغ در پخت حدود یکچهارم وزنش را به شکل آب از دست میدهد؛ برای همین ۱۰۰ گرم پخته، کالری و پروتئین بیشتری از ۱۰۰ گرم خام دارد، در حالی که چیزی به آن اضافه نشده است.
سینه مرغ
کالری تقریبی در ۱۰۰ گرم
پروتئین
چربی
خام، بدون پوست
۱۲۰
حدود ۲۲ گرم
حدود ۲٫۵ گرم
پخته، بدون پوست
۱۶۵
حدود ۳۱ گرم
حدود ۳٫۵ گرم
پخته، با پوست
۱۹۵ تا ۲۰۰
حدود ۳۰ گرم
حدود ۸ گرم
یک سینه مرغ متوسط بدون استخوان معمولاً ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم وزن خام دارد و برای دو نفر کافی است. در دستورهای این مطلب، هر پرس حدود ۱۵۰ گرم سینه مرغ خام دارد؛ یعنی حدود ۱۸۰ کالری و ۳۳ گرم پروتئین فقط از خود مرغ، پیش از روغن و چیزهای دیگر.
مقایسهاش با بقیهی منابع پروتئین هم جالب است. ران مرغ بدون پوست کمی چربتر و آبدارتر است و کالری بیشتری دارد، و گوشت قرمز معمولاً از هر دو چربتر است. برای دیدن گزینههای دیگر، فهرست غذاهای پرپروتئین را ببینید و برای حساب کردن سهم پروتئین روزانه، راهنمای پروتئین برای کاهش وزن را بخوانید.
چرا سینه مرغ خشک میشود و چطور آبدار بماند؟
سینه مرغ تقریباً چربی ندارد و همین چربی کم، آن را نسبت به زیاد پختن حساس میکند. ران مرغ اگر چند دقیقه بیشتر روی حرارت بماند هنوز نرم است؛ سینه مرغ نه. پنج کار ساده این مشکل را حل میکند:
همضخامتش کنید. سر پهن سینه مرغ معمولاً دو برابر سر باریکش ضخامت دارد و تا وسط سر پهن بپزد، سر باریک خشک شده است. سینه را از پهلو دو نیم کنید یا لای نایلون با گوشتکوب آرام بکوبید تا همهجایش حدود ۱٫۵ سانت شود.
در آبنمک بخوابانید. یک قاشق غذاخوری نمک را در یک لیتر آب حل کنید و مرغ را ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت در یخچال در آن نگه دارید. گوشت کمی آب و نمک به خودش میگیرد و در پخت کمتر خشک میشود. بعد از آبنمک، به مرینیت نمک کمتری بزنید.
مرینیت اسیدی یا ماستی بزنید. ماست، آب لیمو و آب نارنج سطح گوشت را نرم میکنند و طعم را تا عمق میبرند. مرینیت لیمویی را بیشتر از چند ساعت نگه ندارید، چون بافت گوشت ممکن است وارفته شود.
بیش از حد نپزید. مرغ وقتی پخته است که مرکز ضخیمترین قسمتش به حدود ۷۴ درجهی سانتیگراد برسد. اگر دماسنج آشپزخانه ندارید، تکه را از ضخیمترین جا ببرید: باید سفید و بدون رگهی صورتی باشد و آبش شفاف بیرون بیاید. همین که به این نقطه رسید، از روی حرارت بردارید.
پنج دقیقه استراحت بدهید. مرغ را بلافاصله بعد از پخت نبرید. چند دقیقه که روی تخته بماند، آبش در گوشت پخش میشود و موقع بریدن روی تخته نمیریزد.
سه مرینیت پایهی ایرانی
بیشتر دستورهای این مطلب روی یکی از این سه مرینیت ساخته شدهاند. هر کدام برای حدود ۳۰۰ گرم سینه مرغ کافی است:
ماست و زعفران: سه قاشق غذاخوری ماست کمچرب، یک پیاز کوچک رندهشده، دو قاشق غذاخوری زعفران دمکرده، آب نیم لیمو، نمک و فلفل. حدود ۴۰ کالری.
لیمو و سیر: آب یک لیمو، دو حبه سیر لهشده، یک قاشق چایخوری روغن زیتون، پاپریکا، آویشن و نمک. حدود ۵۰ کالری.
رب انار و گلپر: یک قاشق غذاخوری رب انار، کمی گلپر، سیر و نمک. حدود ۵۰ کالری.
دستورهای تابهای و فری
هر دستور برای ۲ نفر است و کالریها برای یک پرس، بدون برنج یا نان، تقریبیاند.
۱. جوجهکباب تابهای با ماست و زعفران
مرغ را تکهتکه کنید و حداقل یک ساعت در مرینیت ماست و زعفران بخوابانید. ماهیتابهی نچسب یا گریل را با یک قاشق چایخوری روغن داغ کنید و تکهها را با فاصله بچینید تا سرخ شوند، نه اینکه در آب خودشان بپزند. از هر طرف ۴ تا ۵ دقیقه کافی است. با گوجهی کبابی و سبزی خوردن سرو کنید. حدود ۲۲۰ کالری و ۳۴ گرم پروتئین در هر پرس. برای مقایسه با جوجهکباب رستوران، راهنمای کالری کباب را ببینید.
۲. مرغ لیمویی و سبزیجات در فر
سینه را در مرینیت لیمو و سیر بخوابانید. دو کدو، دو فلفل دلمهای و یک پیاز را درشت خرد کنید و با یک قاشق غذاخوری روغن زیتون و کمی نمک مخلوط کنید. همه را در یک سینی بچینید، چند پر زعفران دمکرده روی مرغ بریزید و در فر ۲۰۰ درجه حدود ۲۰ تا ۲۵ دقیقه بپزید. سبزیها آب مرغ را به خودشان میگیرند و مرغ هم خشک نمیشود. حدود ۳۲۰ کالری.
۳. مرغ کاری با ماست
یک پیاز را با دو قاشق چایخوری روغن تفت دهید، یک قاشق چایخوری ادویهی کاری و کمی زردچوبه اضافه کنید و بعد تکههای مرغ را بریزید تا رنگ بگیرند. حرارت را کم کنید و نصف لیوان ماست کمچرب را که با یک قاشق چایخوری آرد هم زدهاید اضافه کنید تا نبرد. ده دقیقه با حرارت ملایم بپزد. حدود ۲۷۰ کالری.
۴. مرغ سوخاری فری
سینه را نواری ببرید، نمک و فلفل و پاپریکا بزنید، در یک تخممرغ همزده بغلتانید و بعد در ۴۰ گرم پودر سوخاری یا کورنفلکس کوبیده. روی کاغذ روغنی بچینید، با یک قاشق چایخوری روغن اسپری یا با برس کمی روغن بزنید و در فر ۲۰۰ درجه ۱۸ تا ۲۰ دقیقه بپزید، وسط کار یک بار برگردانید. همان ترد بودن سوخاری را دارد، بدون اینکه در روغن غوطهور شود. حدود ۳۱۰ کالری.
دستورهای خورشی با سینه مرغ
سینه مرغ در خورش هم جواب میدهد، به شرط اینکه آخر کار اضافه شود. اگر سینه را از اول با خورش بجوشانید، تا خورش جا بیفتد، مرغ ریشریش و خشک شده است. مرغ را جدا تفت دهید و ۱۵ تا ۲۰ دقیقهی آخر به خورش اضافه کنید.
۵. مرغ ترش سبک
مرغ ترش گیلانی معمولاً با گردوی زیاد و روغن فراوان پخته میشود. در نسخهی سبک، ۲۰۰ گرم سبزی معطر (گشنیز، جعفری، نعناع و کمی چوچاق یا شوید) را ریز خرد کنید و با یک قاشق غذاخوری روغن تفت دهید. ۲۰ گرم گردوی آسیابشده، یک قاشق غذاخوری رب انار، کمی آب نارنج، سیر و یک لیوان آب اضافه کنید و بگذارید ۲۰ دقیقه بجوشد. تکههای مرغ را که جدا رنگ گرفتهاند اضافه کنید و ۱۵ دقیقهی دیگر بپزید. حدود ۳۶۰ کالری.
۶. خوراک مرغ و قارچ
یک پیاز و ۲۵۰ گرم قارچ را با دو قاشق چایخوری روغن تفت دهید تا آب قارچ کشیده شود. تکههای مرغ را اضافه کنید. یک قاشق غذاخوری آرد را در نصف لیوان شیر کمچرب حل کنید و روی مرغ بریزید، کمی جعفری و فلفل سیاه بزنید و ده دقیقه با حرارت ملایم بپزید تا سس غلیظ شود. خامهای به نظر میرسد، اما خامه ندارد. حدود ۳۱۰ کالری.
۷. مرغ و آلو با زعفران
یک پیاز را با یک قاشق غذاخوری روغن تفت دهید، زردچوبه و یک قاشق غذاخوری رب گوجه را اضافه کنید و مرغ را رنگ بدهید. هشت دانه آلو بخارا، زعفران دمکرده و یک لیوان آب جوش بریزید و ۲۰ دقیقه با حرارت ملایم بپزید. آلو هم شیرینی میدهد و هم ترشی، و به شکر نیازی نیست. حدود ۳۶۰ کالری.
سالاد، سوپ و لقمه با سینه مرغ
این سه دستور برای روزهایی است که غذای گرم و قابلمهای حوصله نمیخواهد، یا ناهار را باید سر کار ببرید.
۸. سالاد مرغ گریل با نخود و سس ماست
مرغ گریلشده با مرینیت لیمو و سیر را نواری کنید و روی کاهو، خیار، گوجه و ۱۰۰ گرم نخود پخته بچینید. برای سس، ۱۰۰ گرم ماست کمچرب را با سیر، شوید خشک، آب لیمو و یک قاشق چایخوری روغن زیتون هم بزنید. نخود، سالاد را از یک پیشغذا به یک وعدهی کامل تبدیل میکند. حدود ۳۵۰ کالری. ایدههای بیشتر را در دستورهای سالاد رژیمی ببینید.
۹. سوپ جو و مرغ
۲۰۰ گرم سینه مرغ را با یک پیاز، یک هویج و یک ساقه کرفس خرد شده در یک قاشق چایخوری روغن تفت دهید. نصف لیوان جو پرک و پنج لیوان آب اضافه کنید و حدود یک ساعت با حرارت ملایم بپزید تا جو باز شود. مرغ را بیرون بیاورید، ریشریش کنید و برگردانید. آخر کار آب لیمو و جعفری بزنید. این دستور سه کاسه سوپ میدهد. حدود ۱۷۵ کالری در هر کاسه.
۱۰. لقمهی مرغ ریشریش با نان لواش
۳۰۰ گرم سینه مرغ را با پیاز، برگ بو و کمی زردچوبه آبپز کنید و ریشریش کنید. با دو قاشق غذاخوری ماست کمچرب، کمی خردل، خیارشور ریز خرد شده و جعفری مخلوط کنید. هر نفر یک نان لواش، با کاهو و گوجه. مزهای شبیه ساندویچ الویه دارد، با سیبزمینی و سس مایونز خیلی کمتر. حدود ۳۵۰ کالری با نان.
سینه مرغ را چطور ثبت کنیم؟ خام یا پخته؟
رایجترین خطای ثبت سینه مرغ این است که وزن پخته را با عدد خام حساب کنید یا برعکس. ۲۰۰ گرم سینه مرغ پخته اگر با عدد خام ثبت شود، حدود ۹۰ کالری کمتر از واقعیت نشان داده میشود. سادهترین قاعده این است:
اگر پیش از پخت وزن کردهاید، با عدد خام ثبت کنید.
اگر بعد از پخت وزن کردهاید، با عدد پخته.
روغن پخت را جدا حساب کنید. یک قاشق غذاخوری روغن در ماهیتابه یعنی حدود ۱۲۰ کالری که بین پرسها پخش میشود.
برای غذایی مثل مرغ ترش یا خوراک مرغ و قارچ که چند ماده با هم در یک قابلمه پخته شدهاند، جمع زدن تکتک مواد حوصله میخواهد. در فیگ فیت میتوانید متن رسپی را در بخش «آنالیز رسپی» وارد کنید تا کالری و ماکروهایش تخمین زده شود؛ فهرست مواد را همانطور که در دفترچهی آشپزیتان نوشتهاید بنویسید. اگر فقط سهم خودتان را میخواهید ثبت کنید، مقدار مواد را به اندازهی همان سهم بنویسید؛ مثلاً برای غذای دو نفره، نصف مواد را.
آمادهسازی هفتگی
اگر وقت آشپزی هر روزه را ندارید، آخر هفته یک کیلو سینه مرغ را در دو سه مرینیت متفاوت بخوابانید و بپزید. مرغ پخته در ظرف دربسته تا سه چهار روز در یخچال میماند و در فریزر تا چند ماه. با یک مرینیت ماستی، یک لیمویی و یک رب اناری، سه طعم مختلف برای ناهارهای هفته دارید و از خوردن هر روز یک غذای تکراری خسته نمیشوید. این غذاها کنار برنج کته، نان سنگک یا سالاد، شام سبکی هم میشوند؛ ایدههای بیشتر برای شام در شام رژیمی ایرانی آمده است.
سوالات متداول
سینه مرغ آبپز برای لاغری بهتر است یا گریل؟
از نظر کالری تقریباً یکیاند، به شرط اینکه گریل با روغن کم انجام شود. تفاوت اصلی در طعم و بافت است. آبپز برای سالاد و لقمهی ریشریش خوب است، و گریل یا تابهای برای وعدهای که خود مرغ قرار است ستارهاش باشد.
روزی چقدر سینه مرغ در رژیم بخورم؟
اندازهی ثابتی برای همه نیست و به سهم پروتئین روزانهتان بستگی دارد. برای بیشتر کسانی که وزن کم میکنند، ۱۲۰ تا ۱۵۰ گرم سینه مرغ پخته در یک وعده، که ۳۵ تا ۴۵ گرم پروتئین دارد، اندازهی مناسبی است. بقیهی پروتئین را از تخممرغ، لبنیات، ماهی و حبوبات بگیرید تا رژیم تکراری نشود.
سینه مرغ را چطور گرم کنم که خشک نشود؟
کمی آب یا سس روی مرغ بریزید، ظرف را بپوشانید و با حرارت ملایم گرم کنید. در مایکروویو هم درب ظرف را بگذارید و با توان متوسط گرم کنید. گرم کردن طولانی با حرارت زیاد، مرغ پخته را دوباره خشک میکند.
پوست مرغ را حتماً جدا کنم؟
پوست مرغ بخش زیادی از چربی آن است. برای کم کردن کالری، بهتر است پوست را جدا کنید. اگر با پوست میپزید تا آبدار بماند، پیش از خوردن جدایش کنید؛ بخشی از چربی را کم میکند، هرچند مقداری از آن در پخت به گوشت رسیده است.
ران مرغ برای رژیم بد است؟
بد نیست. ران مرغ بدون پوست کمی کالری و چربی بیشتری از سینه دارد، اما آبدارتر است و دیرتر خشک میشود. اگر از سینه خسته شدهاید، ران بدون پوست را جایگزین کنید و فقط کالری کمی بیشترش را در حسابتان بیاورید.
سینه مرغ رژیمی فقط سه چیز لازم دارد: ضخامت یکدست، نیم ساعت مرینیت و چند دقیقه کمتر پختن از آنچه عادت دارید. این هفته با جوجهکباب تابهای ماست و زعفران شروع کنید و ببینید سینه مرغ چقدر میتواند آبدار باشد.