سرکه سیب برای لاغری: شواهد علمی و نکات ایمنی پیش از مصرف

سرکه سیب چربی‌سوز نیست. چند پژوهش کوچک نشان داده‌اند که مصرف سرکه‌ی رقیق‌شده همراه غذا ممکن است بالا رفتن قند خون بعد از غذا را کمی کم کند و در بعضی افراد حس سیری را بیشتر کند، و در یکی دو آزمایش کاهش وزن اندکی هم دیده شده است. اما این اثرها کوچک‌اند، پژوهش‌ها کم و کوتاه‌اند و هیچ‌کدام نشان نداده‌اند که سرکه سیب بدون کسری کالری وزن کم می‌کند. از طرف دیگر، شات سرکه‌ی ناشتا می‌تواند به مینای دندان و مری آسیب بزند و برای کسانی که رفلاکس دارند یا داروی دیابت می‌خورند، دردسر درست کند. در ادامه می‌خوانید سرکه سیب دقیقاً چه کاری می‌کند و چه کاری نمی‌کند.

سرکه سیب چیست و چرا به لاغری ربطش می‌دهند؟

سرکه سیب از تخمیر آب سیب به دست می‌آید. اول قند سیب به الکل تبدیل می‌شود و بعد باکتری‌ها الکل را به اسید استیک تبدیل می‌کنند؛ همان ماده‌ای که طعم ترش و بوی تند سرکه از آن است. لایه‌ی کدری که گاهی ته بطری سرکه‌ی خانگی جمع می‌شود و به آن «مادر سرکه» می‌گویند، ترکیبی از همین باکتری‌ها و رشته‌های پروتئینی است.

سرکه تقریباً کالری ندارد. یک قاشق غذاخوری سرکه سیب حدود ۳ کالری دارد. ارزش غذایی‌اش هم ناچیز است؛ کمی پتاسیم و ردپایی از چند ماده‌ی دیگر. پس اگر اثری داشته باشد، از ویتامین و مواد معدنی نیست، از اسید استیک است.

ارتباطش با لاغری از چند جا آمده است. سرکه از قدیم در طب سنتی خیلی از کشورها، از جمله ایران، جایگاه داشته و سکنجبین از قدیمی‌ترین نوشیدنی‌های ایرانی است. بعد چند پژوهش کوچک روی اسید استیک و قند خون منتشر شد و شبکه‌های اجتماعی این نتایج را به «یک قاشق سرکه سیب ناشتا، چربی شکم را آب می‌کند» تبدیل کردند. فاصله‌ی این دو جمله همان چیزی است که این مطلب درباره‌اش است.

پژوهش‌ها درباره سرکه سیب و کاهش وزن چه می‌گویند؟

خلاصه‌ی منصفانه‌ی شواهد این است:

• قند خون بعد از غذا: این بخش بیشترین پشتوانه را دارد. در چند آزمایش، مصرف سرکه همراه یک وعده‌ی پرکربوهیدرات، بالا رفتن قند خون بعد از آن وعده را کمی کم کرده است. یکی از توضیح‌های احتمالی این است که سرکه خالی شدن معده را کندتر می‌کند.
• سیری: بعضی افراد بعد از مصرف سرکه کمتر غذا خورده‌اند. اما در دست‌کم یک آزمایش، بخشی از این اثر به حالت تهوع نسبت داده شده؛ یعنی بعضی‌ها کمتر خورده‌اند چون حالشان کمی بد بوده است. این روش خوبی برای کم خوردن نیست.
• وزن: در یکی دو آزمایش چندماهه، گروهی که سرکه مصرف کرده‌اند کمی بیشتر از گروه دیگر وزن کم کرده‌اند. تفاوت کوچک بوده، تعداد شرکت‌کننده‌ها کم بوده و همه‌ی پژوهش‌ها چنین نتیجه‌ای نگرفته‌اند.
• چربی‌سوزی مستقیم: شاهد معتبری وجود ندارد که سرکه سیب چربی ذخیره‌شده را بسوزاند یا چربی شکم را هدف بگیرد.

پس جمع‌بندی علمی این است: سرکه سیب شاید اثر کوچکی کنار یک برنامه‌ی کامل داشته باشد، اما خودش برنامه نیست. اگر می‌خواهید بدانید وزن واقعاً چطور کم می‌شود، توضیح ساده کسری کالری نقطه‌ی شروع بهتری است.

باورهای رایج درباره سرکه سیب: کدام درست است؟

باور: سرکه سیب ناشتا چربی شکم را آب می‌کند