کالری آبگوشت و دیزی؛ راهنمای خوردن دیزی در رژیم لاغری
انتشار: ۵ مرداد ۱۴۰۵
یک دیزی کامل رستورانی، یعنی آب با نان تلیت، گوشت کوبیده، دو تکه نان و یک لیوان دوغ، معمولاً بین ۹۰۰ تا ۱۴۰۰ کالری دارد. خود آبگوشت بدون نان، برای سهم یک نفر، حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ کالری است. آبگوشت خانگی با گوشت کمچرب و بدون دنبه به حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ کالری میرسد. پس دیزی در رژیم لاغری ممنوع نیست؛ فقط باید بدانید کدام بخشش سنگین است.
دیزی برای خیلیها غذای جمعه و دورهمی است، و آخرین چیزی که کسی دوست دارد کنار بگذارد. خبر خوب این است که بیشتر کالری دیزی از سه جای مشخص میآید: دنبه و چربی گوشت، نانی که در آب خیس میخورد و نانی که کنار گوشت کوبیده خورده میشود. اگر این سه را بشناسید، میتوانید هم دیزی بخورید و هم کسری کالری هفتهتان سر جایش بماند.
کالری یک دیزی کامل چقدر است؟
دیزی یک غذا نیست؛ چند بخش است که پشت سر هم خورده میشوند. جدول زیر سهم یک نفر از دیزی سنگی معمولی را نشان میدهد:
بخش
سهم یک نفر
کالری تقریبی
آب دیزی، بدون نان
یک کاسه، حدود ۲۵۰ میلیلیتر
۱۰۰ تا ۲۰۰
گوشت کوبیده (گوشت، نخود، لوبیا، سیبزمینی، دنبه)
سهم یک دیزی، حدود ۲۵۰ گرم
۴۰۰ تا ۵۵۰
نان تلیت
حدود ۱۰۰ گرم نان سنگک
۲۵۰ تا ۳۰۰
نان کنار گوشت کوبیده
دو تکهی کفدستی
۱۶۰ تا ۲۴۰
دوغ
یک لیوان
۶۰ تا ۱۰۰
پیاز، سبزی خوردن و ترشی
یک بشقاب کوچک
۲۰ تا ۵۰
جمع
یک دیزی کامل
حدود ۹۰۰ تا ۱۴۰۰
دو ردیف نان روی هم، ۴۰۰ تا ۵۵۰ کالریاند؛ تقریباً هماندازهی کل گوشت کوبیده. این همان چیزی است که بیشتر آدمها در حساب دیزی جا میاندازند. نان تلیت دیده نمیشود، چون در آب حل شده، و نان کنار گوشت کوبیده هم «جزو دیزی» حساب میشود، نه یک خوراکی جدا.
دنبه و چربی گوشت؛ چرا دو دیزی شبیه هم اینقدر فرق دارند؟
دو کاسه آبگوشت ممکن است ظاهر یکسانی داشته باشند و کالریشان چند صد عدد با هم فرق کند. دلیلش تقریباً همیشه چربی است.
دنبه تقریباً سراسر چربی است و هر ۵۰ گرمش حدود ۳۵۰ کالری یا بیشتر دارد. در دیزی سنتی، یک تکه دنبه با گوشت میپزد و موقع کوبیدن، با گوشت و حبوبات یکی میشود. نتیجهاش گوشت کوبیدهای نرم و چرب است که بخشی از کالریاش را از همین تکه میگیرد.
گوشت هم فرق میکند. گوشت گردن و سردست گوسفند که برای دیزی رایج است، چربی لابهلای گوشت بیشتری از گوشت گوسالهی کمچرب دارد. در یک قابلمه دیزی چهار نفره، عوض کردن گوشت چرب گوسفندی با گوشت کمچربتر و حذف دنبه، میتواند کل قابلمه را بیش از ۸۰۰ کالری سبک کند؛ یعنی سهم هر نفر ۲۰۰ کالری یا بیشتر.
چربیای که روی آب دیزی جمع میشود هم بخشی از همین ماجراست. وقتی دیزی داغ است، یک لایهی براق روی آب میبینید. هر قاشق غذاخوری از این لایه تقریباً همان کالری یک قاشق روغن را دارد، یعنی حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ کالری. اگر پیش از تلیت کردن، دو سه قاشق از آن را با قاشق بردارید، کار کوچکی کردهاید که در حساب روز دیده میشود.
آبگوشت خانگی یا دیزی سنگی رستوران؛ کدام سبکتر است؟
این دو را با چند معیار ثابت مقایسه کنید:
معیار
دیزی سنگی رستوران
آبگوشت خانگی سبک
نوع گوشت
معمولاً گوسفندی با چربی
به انتخاب خودتان، کمچربتر
دنبه
اغلب دارد
میشود حذفش کرد
اندازهی سهم
ثابت و معمولاً پر
با ملاقهی خودتان
نان
سبد نان سر میز
به تعداد مشخص
چربی روی آب
معمولاً دستنخورده
میشود گرفت
کالری سهم یک نفر، بدون نان
حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰
حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰
نتیجه این نیست که رستوران ممنوع است. دیزی رستوران را کمتر کنترل میکنید، پس بهتر است حد بالای جدول را برایش در نظر بگیرید و بقیهی روز را با آن تنظیم کنید. آبگوشت خانگی را میتوانید از همان اول سبک بپزید و هر هفته بخورید.
در رستوران دیزی را چطور بخوریم که از برنامه بیرون نزنیم؟
لازم نیست سفارش عجیبی بدهید یا نصف دیزی را دستنخورده برگردانید. این چند کار به ترتیب اثرشان آمدهاند:
بین تلیت و نان کنار گوشت کوبیده یکی را انتخاب کنید. اگر عاشق تلیت هستید، گوشت کوبیده را با پیاز و سبزی بخورید و اگر لقمهی نان و گوشت کوبیده را ترجیح میدهید، آب را بدون نان یا با نان کم بنوشید. همین یک انتخاب ۲۰۰ تا ۳۰۰ کالری کم میکند.
پیش از تلیت، لایهی چربی روی آب را با قاشق بگیرید. در دیزی سنگی این لایه کاملاً دیده میشود.
گوشت کوبیده را نصف کنید و بقیه را بستهبندی کنید. گوشت کوبیدهی مانده، شام فردا با یک تکه نان و سبزی است.
سهم پیاز، گوجه، سبزی خوردن و ترشی را زیاد کنید. اینها حجم میدهند و تقریباً کالری ندارند.
دوغ را به نوشابه ترجیح دهید. یک قوطی نوشابه حدود ۱۴۰ کالری قند خالص است و دوغ، با کالری کمتر، کمی پروتئین هم دارد.
چای بعد از دیزی را با یک حبه قند بخورید و از شیرینی و دسر بگذرید.
اگر سه کار اول را انجام دهید، دیزیای که حدود ۱۳۰۰ کالری بود به حدود ۸۰۰ کالری میرسد و هنوز سیر از سر میز بلند میشوید.
آبگوشت سبک خانگی؛ دستور و ترفند یخچال
این دستور برای چهار نفر است و همان طعم آشنای آبگوشت را دارد، فقط با چربی کمتر.
مواد لازم:
۵۰۰ گرم گوشت گوساله یا گوسفندی کمچرب با کمی استخوان، بدون دنبه
نصف لیوان نخود و نصف لیوان لوبیا سفید، از شب قبل خیسشده
۳ سیبزمینی متوسط
۱ پیاز بزرگ، ۲ گوجهفرنگی و ۱ قاشق رب گوجهفرنگی
۴ تا ۵ لیمو عمانی، زردچوبه، نمک و فلفل
طرز تهیه:
گوشت، نخود، لوبیا و پیاز درشتخردشده را با آب سرد در قابلمه بریزید و بگذارید با حرارت ملایم بپزد. کفی را که روی آب میآید با کفگیر بگیرید.
بعد از حدود دو ساعت، لیمو عمانی سوراخشده و زردچوبه را اضافه کنید.
نیم ساعت مانده به پایان پخت، سیبزمینی، گوجهفرنگی و رب را اضافه کنید. روغن لازم نیست؛ رب مستقیم در آب حل میشود.
اگر وقت دارید، آبگوشت را شب قبل بپزید و قابلمه را یک شب در یخچال بگذارید. صبح چربی آبگوشت به شکل یک لایهی سفید و سفت روی آن بسته شده است و با قاشق بهراحتی برداشته میشود. این سادهترین راه برای گرفتن چربی هر غذای آبکی است.
موقع سرو، آب را جدا کنید و گوشت و حبوبات و سیبزمینی را بکوبید.
کالری این قابلمه، بدون نان، حدود ۱۶۰۰ تا ۱۹۰۰ است؛ یعنی هر نفر حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ کالری. پروتئین سهم هر نفر هم به لطف گوشت و حبوبات حدود ۳۰ تا ۳۵ گرم است که برای یک وعدهی اصلی خوب است.
این آبگوشت را اگر هر هفته با همین مواد درست میکنید، لازم نیست هر بار حسابش کنید. در فیگ فیت میتوانید یک بار آن را بهعنوان غذای سفارشی با نام، کالری و ماکروهایش ذخیره کنید؛ مثلاً با نام «آبگوشت خانه، یک کاسه». واحد غذای سفارشی «عدد» است، پس هر عدد را برابر سهم یک نفر تعریف کنید و از آن به بعد با یک جستوجو ثبتش کنید. فقط دقت کنید موقع ساختن، همهی مقادیر تغذیهای را پر کنید.
روزی که دیزی میخورید، بقیهی وعدهها را چطور بچینید؟
دیزی معمولاً ناهار است، پس بقیهی روز را میشود دور آن چید. این نمونه برای کسی است که سهم روزانهاش حدود ۱۷۰۰ تا ۱۸۰۰ کالری است و ناهار را در رستوران با همان سه کار اصلی بالا میخورد:
وعده
چه چیزی
کالری تقریبی
صبحانه
یک تخممرغ آبپز، یک تکه نان سنگک، خیار و گوجه، چای
حدود ۲۵۰
ناهار
دیزی با تلیت، بدون نان کنار گوشت کوبیده، دوغ، پیاز و سبزی
۸۰۰ تا ۹۰۰
عصرانه
یک سیب یا یک پرتقال
حدود ۸۰
شام
یک کاسه ماست کمچرب با خیار، سالاد و یک تکه پنیر
حدود ۳۰۰
جمع روز
چهار وعده
۱۴۳۰ تا ۱۵۳۰
شام سبک فقط از روی حساب نیست. بعد از دیزی ظهر، بیشتر آدمها تا شب گرسنگی واقعی ندارند و یک شام سنگین بیشتر از سر عادت خورده میشود.
اگر دیزی جمعهتان اغلب با بقیهی پرخوریهای آخر هفته همراه است، راهنمای پرخوری آخر هفته نشان میدهد چطور دو روز تعطیل، کسری پنج روز کاری را از بین نبرد. یک دیزی سنگین در هفته بهتنهایی مشکلی نمیسازد؛ مشکل وقتی است که دیزی، شیرینی عصر و شام مهمانی همه در یک روز جمع شوند.
آبگوشت برای چه کسانی سنگینتر است؟
آبگوشت سنتی سه ویژگی دارد که برای بعضیها مهمتر از کالری است. نمک آب دیزی و ترشی کنارش زیاد است. دنبه و گوشت چرب، چربی اشباع دارند. و نان سفید تلیت، کربوهیدرات زیادی را در یک وعده جمع میکند.
اگر کلسترول بالا دارید، حذف دنبه و انتخاب گوشت کمچرب مهمترین تغییر است؛ مطلب رژیم کلسترول بالا جزئیات بیشتری دارد. اگر فشار خون بالا دارید، نمک را خودتان در خانه کم کنید و ترشی را محدود کنید. ارتباط کاهش وزن و فشار خون در این راهنمای کاهش وزن برای فشار خون توضیح داده شده است.
سوالات متداول
آبگوشت چاق میکند؟
آبگوشت بهتنهایی چاق نمیکند، اما یک دیزی کامل با دو نوبت نان میتواند نزدیک نصف سهم کالری یک روز باشد. اگر دیزی را با گوشت کمچرب بپزید و فقط یک نوبت نان بخورید، در برنامه کاهش وزن بهراحتی جا میشود.
کالری آبگوشت بدون دنبه چقدر است؟
سهم یک نفر از آبگوشت خانگی بدون دنبه و با گوشت کمچرب، بدون نان، حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ کالری است. همان دیزی با دنبه و گوشت گوسفندی چرب، معمولاً ۵۰۰ تا ۷۰۰ کالری دارد.
تلیت بهتر است یا نان کنار گوشت کوبیده؟
از نظر کالری فرقی ندارند؛ هر دو ناناند. فرق اصلی در مقدار است. تلیت معمولاً بیحساب در کاسه ریخته میشود و نان کنار گوشت کوبیده را راحتتر میشود شمرد. هر کدام را دوست دارید انتخاب کنید و دیگری را کنار بگذارید. برای مقایسهی نانها، مطلب بهترین نان برای رژیم را ببینید.
آبگوشت بزباش یا آبگوشت معمولی؛ کدام سبکتر است؟
بزباش سبزی بیشتری دارد و سبزی کالری کمی اضافه میکند، پس اگر گوشت و دنبه و نان یکی باشد، کالریشان نزدیک به هم است. در هر دو، چیزی که عدد را تعیین میکند چربی گوشت و مقدار نان است، نه نوع آبگوشت.
در رژیم لاغری چند وقت یک بار دیزی بخورم؟
قاعدهی ثابتی وجود ندارد. اگر آبگوشت را در خانه سبک میپزید، هر هفته هم میشود خورد. دیزی سنگین رستوران را بهتر است گاهبهگاه بخورید و آن روز بقیهی وعدهها را سبکتر بچینید. برای دیدن کالری دقیقتر هر بخش، جستوجوی کالری غذاها را ببینید.
دیزی را لازم نیست به خاطر رژیم فراموش کنید. دنبه را حذف کنید، چربی آب را بگیرید و بین تلیت و نان یکی را انتخاب کنید. همین سه تصمیم، دیزی جمعه را از یک وعدهی نگرانکننده به ناهاری تبدیل میکند که میدانید دقیقاً چقدر در روزتان جا دارد.