لاغری بدون رژیم: ۱۲ عادت ساده برای کالری کمتر بدون حذف غذا
انتشار: ۱۰ مهر ۱۴۰۵
لاغری بدون رژیم ممکن است، اما نه با جادو. هنوز هم باید کمتر از نیاز بدنتان کالری بخورید؛ فرقش این است که این کسری از چند عادت کوچک روزانه میآید، نه از حذف برنج و نان یا گرسنگی کشیدن. نصف کردن قند چای، کشیدن غذا در بشقاب کوچکتر و آجیل در ظرف بهجای کیسه، هر کدام بهتنهایی کم به نظر میرسند. وقتی چند تا از آنها کنار هم قرار بگیرند، کسری ۳۰۰ تا ۵۰۰ کالری در روز دور از دسترس نیست.
این روش برای کسی است که چند بار رژیم گرفته و هر بار بعد از چند هفته خسته شده است. در ادامه ۱۲ عادت را میخوانید که در چهار دسته چیده شدهاند، همراه با تخمین تقریبی اثر هر کدام و یک روش ساده برای اینکه همه را یکجا شروع نکنید.
لاغری بدون رژیم یعنی چه و واقعاً جواب میدهد؟
بدن فرقی نمیگذارد که کسری کالری از یک رژیم سخت آمده یا از چند تغییر کوچک. اگر بهطور میانگین کمتر از انرژیای که مصرف میکنید بخورید، بدن کمبود را از ذخیرهی چربی جبران میکند. این اصل همیشه برقرار است.
تفاوت در دوام است. رژیمهایی که فهرست بلندی از غذاهای ممنوع دارند، معمولاً چند هفته اجرا میشوند و بعد کنار گذاشته میشوند؛ وزن هم اغلب برمیگردد. عادتهای کوچک کند جلو میروند، اما چون زحمت زیادی ندارند، ماهها و سالها ادامه پیدا میکنند. کاهش نیم کیلو در هفته که یک سال ادامه پیدا کند، از کاهش پنج کیلو در یک ماه که برگردد، نتیجهی خیلی بهتری دارد.
یک نکته را هم باید صادقانه گفت: «بدون رژیم» به معنای «بدون حساب» نیست. اگر نمیدانید بدنتان روزانه حدوداً چقدر انرژی مصرف میکند، محاسبهگر TDEE یک تخمین اولیه میدهد. لازم نیست هر روز کالری بشمارید، اما دانستن این عدد کمک میکند بفهمید یک قوطی نوشابه یا یک مشت آجیل اضافه، چه سهمی از روزتان را میگیرد.
عادتهای سر سفره: ۱ تا ۴
بیشترِ کالری روز سر وعدههای اصلی خورده میشود. چهار عادت اول همینجا را هدف گرفتهاند و هیچکدام چیزی را از بشقاب حذف نمیکنند.
۱. بشقاب کوچکتر
دو کفگیر برنج در بشقاب پلوخوری بزرگ کم به نظر میرسد و دست آدم برای کفگیر سوم دراز میشود. همان دو کفگیر در یک بشقاب متوسط، بشقاب پری است. این سادهترین تغییر این فهرست است: فقط بشقاب را عوض کنید، غذا همان است.
۲. اول سبزی و سالاد، بعد بقیه
پیش از اینکه سراغ برنج بروید، چند لقمه سالاد شیرازی، سبزی خوردن یا ماست و خیار بخورید. اینها حجم زیادی دارند و کالری کمی، و وقتی معده کمی پر شده باشد، برنج کمتری لازم میشود. سبزی و سالاد فیبر هم دارند که سیری را طولانیتر میکند.
۳. در هر وعده یک منبع پروتئین
پروتئین از کربوهیدرات و چربی سیرکنندهتر است. وقتی صبحانه فقط نان و مربا باشد، ساعت ده دوباره گرسنهاید؛ همان صبحانه با یک تخممرغ یا کمی پنیر بیشتر دوام میآورد. در ناهار و شام هم سهم گوشت، مرغ، ماهی یا حبوبات را کم نکنید. منظور این نیست که پروتئین بیشتری بخورید و بقیه را هم نگه دارید؛ منظور این است که هر وعده یک منبع پروتئین داشته باشد.
۴. غذا خوردن بدون گوشی و تلویزیون
کسی که حین تماشای سریال غذا میخورد، معمولاً متوجه نمیشود چقدر خورده و کمی بعد هم احساس سیری کمتری دارد. لازم نیست هر وعده را در سکوت بخورید؛ کافی است دستکم یک وعده در روز سر میز یا سفره و بدون صفحهی نمایش باشد. آرام خوردن هم بخشی از همین عادت است. حس سیری با کمی تاخیر میرسد و کسی که تند میخورد، پیش از رسیدنش بشقاب دوم را کشیده است.
نوشیدنیها و خوراکیهای بین وعده: ۵ تا ۷
کالریهایی که نوشیده یا سرپا خورده میشوند، کمتر از همه به چشم میآیند. این سه عادت معمولاً بیشترین اثر را با کمترین زحمت دارند.
۵. قند چای را نصف کنید
هر حبه قند حدود ۱۵ تا ۲۰ کالری دارد. کسی که روزی پنج استکان چای با دو حبه قند میخورد، فقط از قند حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ کالری میگیرد. اگر هر استکان را با یک حبه بخورید، نصف این عدد کم میشود. بعد از دو سه هفته ذائقه عادت میکند و ممکن است چای با دو حبه برایتان زیادی شیرین شود. خرما و کشمش هم جایگزین قند هستند، نه بیکالری؛ هر دانه خرما حدود ۲۰ تا ۳۰ کالری دارد.
۶. نوشابه و آبمیوه را با نوشیدنی بدون قند عوض کنید
یک قوطی ۳۳۰ میلیلیتری نوشابهی معمولی حدود ۱۴۰ کالری دارد و تقریباً همهاش قند است. آبمیوهی صنعتی هم معمولاً همینقدر یا بیشتر. این کالریها سیر نمیکنند؛ یک لیوان آبمیوه را مینوشید و ده دقیقه بعد همانقدر گرسنهاید که قبلاً بودید. آب، چای بیقند، دوغ کمنمک یا آب و لیموی تازه جایگزینهای بهتریاند. اگر هر روز نوشابه میخورید، همین یک تغییر ممکن است در یک ماه حدود ۴۰۰۰ کالری کم کند.
۷. آجیل و تخمه در ظرف، نه از کیسه
آجیل سالم است، ولی پرکالری؛ هر ۳۰ گرم آجیل مخلوط حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ کالری دارد. مشکل این است که از کیسه، کسی نمیشمارد. یک ظرف کوچک بردارید، سهمتان را در آن بریزید و کیسه را به کابینت برگردانید. همین کار برای تخمهی جلوی تلویزیون و پفک و چیپس هم جواب میدهد.
خرید و آشپزخانه: ۸ تا ۱۰
بخشی از تصمیمهای غذایی پیش از اینکه گرسنه شوید گرفته میشود: در فروشگاه و هنگام آشپزی. این سه عادت محیط را طوری میچینند که انتخاب سبکتر، انتخاب آسانتر باشد.
۸. چیزی که جلوی چشم است، خورده میشود
ظرف شیرینی و بیسکویت روی اپن، هر بار که از آشپزخانه رد میشوید، یک دعوت است. خوراکیهای پرکالری را در کابینتهای بسته و دورتر بگذارید و بهجایش کاسهی میوه را جلوی چشم قرار دهید. در یخچال هم ظرف خیار و هویج شسته را در طبقهی وسط بگذارید، نه کشوی پایین.
۹. با فهرست و شکم سیر خرید کنید
کسی که گرسنه به فروشگاه میرود، معمولاً با چند خوراکی برمیگردد که در فهرستش نبود. پیش از خرید فهرست بنویسید و اگر ممکن است، بعد از غذا خرید کنید. خوراکیای که به خانه نیاید، ساعت یازده شب هم خورده نمیشود.
۱۰. روغن را با قاشق بریزید
هر قاشق غذاخوری روغن حدود ۱۲۰ کالری دارد و روغنی که مستقیم از بطری در قابلمه ریخته میشود، معمولاً بیشتر از چیزی است که فکر میکنید. روغن را با قاشق اندازه بگیرید و پیاز را با مقدار کمی روغن و چند قاشق آب، در قابلمهی دربسته تفت دهید. طعم خورش تقریباً همان میماند و همهی اهل خانه از کالری کمتر سود میبرند.
خواب و حرکت: ۱۱ و ۱۲
دو عادت آخر مستقیماً به بشقاب ربطی ندارند، اما روی اینکه چقدر گرسنه میشوید و چقدر انرژی مصرف میکنید اثر دارند.
۱۱. دستکم هفت ساعت بخوابید
بیشتر بزرگسالان شبی دستکم هفت ساعت خواب لازم دارند. بعد از یک شب کمخوابی، معمولاً اشتها بیشتر است و دل آدم غذای شیرین و پرچرب میخواهد. شببیداری هم خودش فرصتی برای خوردن است. ساعت خواب و بیداری را ثابت کنید، حتی آخر هفته، و نیم ساعت پیش از خواب گوشی را کنار بگذارید. دربارهی این ارتباط، رابطه خواب و کاهش وزن را بخوانید.
۱۲. روزانه بیشتر قدم بزنید
لازم نیست باشگاه بروید. حرکتهای روزمره، مثل پیاده رفتن تا نانوایی، پله بهجای آسانسور یا قدم زدن موقع تلفن، سهم قابل توجهی از انرژی مصرفی روز را میسازند. اگر گوشیتان قدمشمار دارد، میانگین فعلی را ببینید و هر هفته حدود هزار قدم به آن اضافه کنید. برای اینکه بدانید قدمها چقدر کالری میسوزانند، کالریسوزی ۱۰ هزار قدم را ببینید.
این عادتها روی هم چقدر کالری کم میکنند؟
عددهای این جدول تقریبیاند و به عادتهای فعلی شما بستگی دارند. اگر نوشابه نمیخورید، ردیف ششم برایتان اثری ندارد. هدف این است که ببینید کدام عادتها در زندگی شما بیشترین اثر را دارند و از همانها شروع کنید.
عادت
قبل
بعد
تفاوت تقریبی در روز
قند چای
۵ استکان با دو حبه
۵ استکان با یک حبه
۷۵ تا ۱۰۰ کالری
نوشابه
یک قوطی
آب یا دوغ کمنمک
۸۰ تا ۱۴۰ کالری
آجیل عصر
۶۰ گرم از کیسه
۳۰ گرم در ظرف
حدود ۱۷۰ کالری
برنج ناهار
سه کفگیر در بشقاب بزرگ
دو کفگیر در بشقاب متوسط
۱۵۰ تا ۲۰۰ کالری
روغن خورش
از بطری، بدون اندازه
دو قاشق کمتر در قابلمه
۳۰ تا ۶۰ کالری برای هر نفر
قدم روزانه
۴۰۰۰ قدم
۷۰۰۰ قدم
۱۰۰ تا ۱۵۰ کالری بیشتر سوزانده میشود
کسی که فقط سه ردیف اول را اجرا کند، ممکن است بدون هیچ رژیمی روزی ۳۰۰ کالری یا بیشتر کمتر بخورد. این همان کسریای است که بسیاری از برنامههای کاهش وزن ملایم هدف میگیرند.
چطور ۱۲ عادت را بدون فشار شروع کنید؟
اشتباه رایج این است که همه را از فردا صبح شروع کنید. این همان رژیم سخت است با اسم دیگر و معمولاً همانقدر هم دوام میآورد. راه بهتر این است:
فهرست را بخوانید و سه عادتی را که برایتان سادهتر است علامت بزنید.
هفتهی اول فقط یکی را اجرا کنید. مثلاً فقط قند چای را نصف کنید.
وقتی آن عادت بیزحمت شد، عادت بعدی را اضافه کنید. برای بعضیها یک هفته کافی است، برای بعضیها دو هفته.
هفتهای یک بار، در یک روز و ساعت ثابت، خودتان را وزن کنید و عدد را یادداشت کنید.
اگر بعد از سه چهار هفته وزن تغییری نکرد، عادت بعدی را اضافه کنید یا آنهایی را که اجرا میکنید دوباره بررسی کنید.
ساختن عادت زمان میبرد و برای هر کسی فرق میکند. اگر میخواهید بدانید چرا بعضی عادتها ماندگار میشوند و بعضی نه، ساختن عادتهای کاهش وزن را بخوانید.
یادآوری هم کمک میکند. اگر ثبت شام یا نوشیدن آب همیشه یادتان میرود، در فیگ فیت برای صبحانه، ناهار، شام و آب یادآور تنظیم کنید و ساعتش را یک بار انتخاب کنید. برای اینکه یادآورها برسند، باید اجازهی اعلان مرورگر را بدهید.
سوالات متداول
بدون رژیم در یک ماه چقدر وزن کم میشود؟
بستگی دارد چند عادت را اجرا کنید و عادتهای قبلیتان چه بوده است. اگر این عادتها کسری حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ کالری در روز بسازند، کاهش حدود ۱ تا ۲ کیلوگرم در ماه انتظاری منطقی است. عدد کم به نظر میرسد، اما چون قابل ادامه است، در شش ماه تفاوت بزرگی میسازد.
آیا بدون شمردن کالری هم این روش جواب میدهد؟
برای خیلیها بله، بهخصوص در ماههای اول. اما اگر بعد از چند هفته وزن تکان نخورد، چند روز ثبت غذا معمولاً نشان میدهد کالری اضافه از کجا میآید. شمردن لازم نیست همیشگی باشد؛ گاهی چند روز آن کافی است تا تصویر روشن شود.
کدام عادت بیشترین اثر را دارد؟
برای هر کسی فرق میکند. برای کسی که روزی دو نوشابه میخورد، همین یک مورد. برای کسی که نوشابه نمیخورد اما سه کفگیر برنج میکشد، اندازهی بشقاب. چند روز به عادتهای خودتان دقت کنید و از جایی شروع کنید که بیشترین کالری را میگیرد.
بدون رژیم یعنی میتوانم هر چه خواستم بخورم؟
نه دقیقاً. یعنی هیچ غذایی ممنوع نیست، اما اندازهها اهمیت دارند. شیرینی و فستفود هم در این روش جا دارند، به شرط اینکه گاهبهگاه و در اندازهی معقول باشند. برای اینکه ببینید چرا کالریشماری برای بعضیها لازم است و برای بعضی نه، آیا کالریشماری جواب میدهد؟ را بخوانید.
لاغری بدون رژیم یعنی بهجای یک تغییر بزرگ که دو هفته دوام میآورد، چند تغییر کوچک داشته باشید که سالها بماند. از همین امروز یکی از این ۱۲ عادت را انتخاب کنید؛ سادهترینش را. هفتهی بعد، سراغ دومی بروید.