پلهنوردی برای لاغری: چالش ۲۱ روزه در آپارتمان، بدون باشگاه
انتشار: ۱۱ شهریور ۱۴۰۵
پلهنوردی برای لاغری یکی از سادهترین ورزشهایی است که بدون باشگاه و وسیله در دسترس دارید. بالا رفتن از پله، دقیقه به دقیقه، تقریباً دو برابر پیادهروی معمولی انرژی میگیرد و همزمان ران و باسن را قوی میکند. برای کسی حدود ۷۰ کیلو، ۲۰ دقیقه بالا و پایین رفتن با سرعت متوسط معمولاً ۱۲۰ تا ۱۶۰ کالری میسوزاند. چالش ۲۱ روزهی این پست از جلسههای ۱۰ دقیقهای شروع میشود و در هفتهی سوم به ۲۰ دقیقه میرسد.
اگر در آپارتمان زندگی میکنید، احتمالاً هر روز از کنار این باشگاه همیشهباز رد میشوید و دکمهی آسانسور را میزنید. لازم نیست ساختمانتان ده طبقه باشد. با سه طبقه هم میشود همین چالش را انجام داد؛ فقط تعداد رفتوبرگشتها بیشتر میشود.
پلهنوردی چقدر کالری میسوزاند؟
بالا رفتن از یک طبقه، یعنی حدود ۱۶ تا ۲۰ پله، برای فردی ۷۰ کیلویی حدوداً ۲ تا ۳ کالری میسوزاند. عدد کوچکی به نظر میرسد، اما یک طبقه با قدم تند فقط ده پانزده ثانیه طول میکشد. پایین آمدن کالری خیلی کمتری میسوزاند، چون جاذبه بخش زیادی از کار را انجام میدهد.
کار
زمان تقریبی
کالری تقریبی برای فرد ۷۰ کیلویی
بالا رفتن یک طبقه
۱۰ تا ۱۵ ثانیه
۲ تا ۳
بالا رفتن ۵ طبقه، یک بار
حدود یک دقیقه
۱۰ تا ۱۵
۱۰ دقیقه بالا و پایین با سرعت متوسط
۱۰ دقیقه
۶۰ تا ۸۰
۲۰ دقیقه بالا و پایین با سرعت متوسط
۲۰ دقیقه
۱۲۰ تا ۱۶۰
هر چه وزنتان بیشتر باشد، کالری بیشتری میسوزانید، چون بدن سنگینتری را بالا میبرید. سرعت، ارتفاع پلهها و استراحت بین دورها هم عدد را جابهجا میکنند. این جدول تخمین است و برای مقایسه به کار میآید، نه برای حساب دقیق.
پلهنوردی در مقایسه با پیادهروی و دویدن
معیار
پیادهروی تند
پلهنوردی
دویدن آرام
کالری در هر دقیقه
متوسط
زیاد
زیاد
ضربه به مفصلها
کم
کم در بالا رفتن، بیشتر در پایین آمدن
زیاد
تقویت ران و باسن
کم
زیاد
متوسط
وسیله و جا
کفش، کوچه یا پارک
کفش، راهپله
کفش، پارک یا تردمیل
مناسب برای شروع با اضافه وزن زیاد
بله
با تعداد طبقهی کم
معمولاً نه
پلهنوردی جایی بین پیادهروی و دویدن مینشیند: شدیدتر از پیادهروی و کمضربهتر از دویدن. نقطهی ضعفش پایین آمدن است، که فشار بیشتری به جلوی ران و زانو میآورد. اگر زانوهایتان حساس است، میتوانید با پله بالا بروید و با آسانسور پایین بیایید. کالری کمتری میسوزانید، اما زانو هم کمتر اذیت میشود.
پیش از شروع چالش: ایمنی و آداب راهپله
راهپلهی ساختمان فضای مشترک است و ایمنیاش هم با پیادهرو فرق دارد. این چند نکته را از روز اول رعایت کنید:
کفش ورزشی با زیرهی آجدار بپوشید؛ با دمپایی و جوراب روی سنگ پله سُر میخورید.
دست را نزدیک نرده نگه دارید، بهخصوص در پایین آمدن.
چراغ راهپلهها در خیلی از ساختمانها تایمر دارد و وسط راه خاموش میشود. یا در هر طبقه کلید را بزنید یا چراغ قوهی گوشی را روشن نگه دارید.
اگر بچهها در راهپله بازی میکنند یا همسایهای خرید بالا میبرد، کنار بایستید. چالش شما عجلهی کسی را لازم ندارد.
ساعتهای خواب و استراحت همسایهها را رعایت کنید و پلهها را آرام و بدون کوبیدن پا بالا بروید.
یک بطری آب دم در خانه بگذارید.
چالش ۲۱ روزه پلهنوردی در آپارتمان
چالش سه مرحله دارد و هر مرحله یک هفته است. در هر هفته پنج جلسه تمرین دارید و دو روز استراحت فعال. «یک دور» یعنی بالا رفتن تا طبقهی هدف با قدم تند و پایین آمدن آرام.
روز اول: آزمون شروع
پیش از هر چیز، آزمون پنج طبقه را بدهید. با قدمی که برایتان تند ولی ممکن است، پنج طبقه بالا بروید (اگر ساختمانتان کوتاهتر است، چند بار رفتوبرگشت تا جمعاً پنج طبقه بالا رفته باشید). زمان را بگیرید و بالای پلهها ببینید میتوانید یک جملهی کامل بگویید یا نه. هر دو را یادداشت کنید. روز بیستویکم همین آزمون را تکرار میکنید.
هفته اول (روز ۱ تا ۷): آشنایی
هر بار که به ساختمان میرسید، پله را به آسانسور ترجیح دهید.
پنج جلسهی ۱۰ دقیقهای: ۲ دقیقه گرم کردن با راه رفتن در راهرو یا درجا، ۶ دقیقه دورهای دو یا سه طبقهای، ۲ دقیقه کشش ساق و جلوی ران.
سرعت را طوری تنظیم کنید که بالای پلهها بتوانید حرف بزنید.
هفته دوم (روز ۸ تا ۱۴): ساختن استقامت
پنج جلسهی ۱۵ دقیقهای: ۳ دقیقه گرم کردن، ۱۰ دقیقه دورهای سه تا پنج طبقهای، ۲ دقیقه کشش.
در دو جلسه از این پنج، یک دور را «دوپلهای» بروید: هر قدم دو پله. این کار ران و باسن را بیشتر درگیر میکند. فقط اگر تعادلتان خوب است و نرده دم دست است.
در روزهای استراحت، ۲۰ دقیقه پیادهروی کنید.
هفته سوم (روز ۱۵ تا ۲۱): اوج چالش
پنج جلسهی ۲۰ دقیقهای: ۳ دقیقه گرم کردن، ۱۵ دقیقه بالا و پایین رفتن پیوسته با سرعت یکنواخت، ۲ دقیقه کشش.
در یکی از جلسهها، تناوبی کار کنید: یک دور تند، یک دور آرام، و همین را تکرار کنید.
روز بیستویکم، آزمون پنج طبقه را تکرار کنید و با روز اول مقایسه کنید.
هفته
جلسه در هفته
مدت هر جلسه
بخش اصلی
اول
۵
۱۰ دقیقه
۶ دقیقه دورهای ۲ تا ۳ طبقهای
دوم
۵
۱۵ دقیقه
۱۰ دقیقه دورهای ۳ تا ۵ طبقهای، گاهی دوپلهای
سوم
۵
۲۰ دقیقه
۱۵ دقیقه پیوسته یا تناوبی
اگر روزی جلسه را از دست دادید، چالش را از اول شروع نکنید؛ فقط از همان روز ادامه دهید. اگر هفتهای برایتان سنگین بود، همان هفته را تکرار کنید. چالش ۲۱ روزه اسمش است، نه قانونش.
بعد از هر جلسه، حسابش کمی گیجکننده است: نصف زمان بالا رفتهاید و نصفش پایین آمدهاید. در فیگ فیت، فعالیت را از فهرست حرکات انتخاب کنید و مدت جلسه را بزنید تا کالری بر اساس وزن خودتان تخمین زده شود؛ اگر حرکت مشابهی در فهرست پیدا نکردید، نام و کالریاش را دستی وارد کنید. ورزش فقط برای همان روز ثبت میشود، پس ثبت را بعد از هر جلسه انجام دهید.
اگر ساختمانتان آسانسور ندارد یا فقط دو طبقه است
پلهنوردی به آسمانخراش نیاز ندارد. چند راه برای کسانی که راهپلهی بلندی ندارند:
خانهی دو یا سه طبقه: دورها را کوتاهتر و تعدادشان را بیشتر کنید. ده بار رفتوبرگشت دو طبقه همان بیست طبقه است.
خانهی ویلایی: روی اولین پلهی حیاط یا یک سکوی محکم «استپآپ» بزنید؛ یعنی یک پا را بالا بگذارید، بالا بروید و پایین بیایید. هر ۲۰ تکرار، پا را عوض کنید.
پلههای بیرون از خانه: پلههای ایستگاه مترو، پل عابر پیاده یا پلههای پارک. اگر با مترو رفتوآمد میکنید، از پلهی کنار پلهبرقی استفاده کنید.
محل کار: اگر طبقهی سوم یا بالاتر کار میکنید، صبح و ظهر پله را انتخاب کنید.
پلهنوردی در هفتهی سوم این چالش، با پنج جلسهی ۲۰ دقیقهای، حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ کالری در هفته به حساب ورزشتان اضافه میکند. این عدد کمک خوبی است، اما اگر غذا عوض نشود، کاهش وزن کند میماند. یک بشقاب اضافهی شام یا چای و شیرینی عصر میتواند سهم یک جلسه را برگرداند.
پس پلهنوردی را کنار یک کسری کالری ملایم در غذا بگذارید. اگر نمیدانید بدنتان روزانه به چند کالری نیاز دارد، راهنمای نیاز کالری روزانه قدمبهقدم حسابش میکند.
یک نکتهی دیگر: در هفتههای اول، عضلههای ران و باسن که تازه کار سخت میکنند، آب بیشتری نگه میدارند. اگر ترازو یکی دو هفته تکان نخورد، دور کمر و ران را هم با متر اندازه بگیرید و نتیجهی آزمون پنج طبقه را ببینید. اگر پنج طبقه را سریعتر و با نفس راحتتر بالا میروید، بدنتان دارد تغییر میکند. برای تخمینی از آمادگی قلبیتان، محاسبهگر VO₂ Max را هم در روز اول و روز آخر امتحان کنید.
سوالات متداول
پلهنوردی پاها را کلفت میکند؟
پلهنوردی ران و باسن را قویتر و سفتتر میکند. بزرگ شدن چشمگیر عضله به تمرین قدرتی سنگین و مازاد کالری نیاز دارد، نه به چند دقیقه پله در روز. همراه کسری کالری، معمولاً دور ران کمتر میشود.
پله نوردی برای زانو ضرر دارد؟
بالا رفتن از پله برای بیشتر آدمها فشار قابلتحملی دارد و حتی عضلات اطراف زانو را قوی میکند. فشار اصلی در پایین آمدن است. اگر زانو درد دارید، با آسانسور پایین بیایید و تعداد طبقهها را کم شروع کنید. برای درد مزمن، برنامه کمفشار کاهش وزن برای زانو درد گزینهی امنتری است.
هر روز چند طبقه بالا بروم تا لاغر شوم؟
عدد جادویی وجود ندارد. جلسههای ۱۵ تا ۲۰ دقیقهای، پنج روز در هفته، کنار کسری کالری ملایم در غذا، برای کاهش حدود نیم تا یک کیلو در هفته کافی است. بالا رفتن پلهها در طول روز، بهجای آسانسور، هم به آن اضافه میشود.
صبح پلهنوردی کنم یا عصر؟
زمانی که راهپله خلوتتر است و همسایهها در استراحت نیستند. اگر صبح ناشتا تمرین میکنید و سرگیجه میگیرید، قبلش یک خوراکی سبک مثل یک خرما یا یک موز کوچک بخورید.
بعد از ۲۱ روز چه کنم؟
مدت جلسه را به ۲۵ تا ۳۰ دقیقه برسانید، دورهای تناوبی بیشتری بگذارید یا یک کولهی سبک بردارید. پلهنوردی آمادگی خوبی برای کوه هم هست؛ اگر به آن فکر میکنید، برنامه ۸ هفتهای کوهنوردی قدم بعدی خوبی است.
فردا که به ساختمان رسیدید، دکمهی آسانسور را نزنید. همین یک انتخاب، روز اول چالش است.