لاغری موضعی ممکن است؟ حقیقت دراز و نشست و چربی شکم
انتشار: ۲۴ بهمن ۱۴۰۴
لاغری موضعی، به این معنا که با ورزش دادن یک عضو چربی همانجا را آب کنید، ممکن نیست. دراز و نشست عضلههای شکم را قوی میکند، اما چربی روی آنها را مستقیماً نمیسوزاند. بدن چربی را از همهی نقاط بدن و به ترتیبی که ژنتیک و هورمونها تعیین میکنند برمیدارد، نه از جایی که ورزشش دادهاید. راه کم کردن چربی شکم یا ران یا بازو یکی است: کسری کالری ملایم، تمرین قدرتی برای کل بدن و صبر.
این خبر شاید ناامیدکننده باشد، اما یک روی خوب هم دارد: لازم نیست برای هر عضو یک برنامهی جدا پیدا کنید. همان برنامهای که چربی کل بدن را کم میکند، دیر یا زود به شکم هم میرسد.
چرا لاغری موضعی جواب نمیدهد؟
چربی بدن را مثل یک حساب بانکی مشترک تصور کنید که شعبههای زیادی دارد: شکم، پهلو، ران، بازو، پشت و زیر چانه. وقتی بدن انرژی کم میآورد، از این حساب برداشت میکند. اما شما تعیین نمیکنید پول از کدام شعبه برداشته شود.
چربیای که سوخت عضله میشود، پیش از سوختن باید به شکل اسیدهای چرب وارد خون شود و از آنجا به عضلهای برسد که کار میکند. این اسیدهای چرب از سلولهای چربی سراسر بدن میآیند، نه فقط از سلولهایی که روی همان عضله نشستهاند. یعنی وقتی دراز و نشست میروید، عضلهی شکم از چربی ران و پشت و بازو هم سوخت میگیرد.
این ایده بارها در پژوهشهای ورزشی آزموده شده و جمعبندی رایج همین است: تمرین دادن یک عضو، بهتنهایی چربی همان عضو را بیشتر از جاهای دیگر کم نمیکند. اگر هم اثری دیده شده، آنقدر کوچک بوده که نمیشود برنامهی لاغری را رویش ساخت.
دراز و نشست چربی شکم را آب میکند؟
عددها ماجرا را روشن میکنند. ده دقیقه دراز و نشست و حرکات شکم با شدت متوسط، برای یک فرد ۷۰ کیلویی حدود ۴۰ تا ۵۰ کالری میسوزاند. این تقریباً به اندازهی کالری یک تکهی کوچک لواش یا دو حبه قند در چای است. حتی اگر هر روز صد دراز و نشست بروید، کالریای که میسوزانید در برابر یک کفگیر برنج اضافه، که حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ کالری دارد، کوچک است.
فعالیت ۳۰ دقیقهای
کالری تقریبی برای فرد ۷۰ کیلویی
دراز و نشست و حرکات شکم
۱۲۰ تا ۱۵۰
پیادهروی تند
۱۳۰ تا ۱۷۰
تمرین قدرتی کل بدن با وزنه
۱۵۰ تا ۲۰۰
دوچرخهسواری با شدت متوسط
۲۰۰ تا ۲۸۰
دویدن آرام
۲۵۰ تا ۳۰۰
این عددها بسته به شدت تمرین و وزن بدن فرق میکنند. برای دیدن تخمین کالریسوزی حرکات مختلف، جستوجوی حرکات ورزشی شاخص MET هر حرکت را نشان میدهد.
با این حال، دراز و نشست و حرکات شکم بیفایده نیستند. عضلههای میانی بدن را قوی میکنند، به حفظ وضعیت درست بدن کمک میکنند و وقتی چربی روی شکم کم شد، شکل عضله را بهتر نشان میدهند. فقط نباید از آنها انتظار آب کردن چربی داشت.
چرا چربی شکم آخر از همه میرود؟
خیلیها گله میکنند که صورتشان لاغر شده، دستشان باریک شده، اما شکم هنوز سر جایش است. این تجربه بسیار رایج است و دلیل دارد.
جایی که بدن چربی را ذخیره میکند و ترتیبی که آن را خرج میکند، تا حد زیادی به ژنتیک، جنسیت و هورمونها بستگی دارد. در بسیاری از مردها، شکم و پهلو اولین جای ذخیره و آخرین جای برداشت است. در بسیاری از زنها، باسن و ران چنین نقشی دارند، و بعد از یائسگی، چربی بیشتر به سمت شکم میرود. این الگوها قانون قطعی نیستند و از آدمی به آدم دیگر فرق میکنند.
خبر خوب این است که چربی احشایی، یعنی چربی عمقی دور اندامهای داخلی شکم، معمولاً به کاهش وزن و ورزش هوازی خوب جواب میدهد. یعنی ممکن است دور کمرتان کم شود، حتی اگر چربی زیر پوست شکم هنوز دیده شود.
کمربند لاغری، کرم و ویبره چه میکنند؟
بازار پر از وسیلههایی است که قول لاغری موضعی میدهند. بیشترشان بر یک اشتباه بنا شدهاند: یکی دانستن عرق یا آب با چربی.
ادعا
واقعیت
کمربند لاغری یا گن، شکم را آب میکند
کمربند گرما و عرق میآورد. وزنی که بعد از بستنش کم میشود آب است و با نوشیدن یک لیوان آب برمیگردد.
کرم لاغری چربی را از زیر پوست میسوزاند
کرم روی پوست اثر میگذارد. ممکن است پوست را موقتاً سفتتر نشان دهد، اما چربی زیر پوست با کرم آب نمیشود.
دستگاه ویبره چربی را میشکند
لرزش، کالری قابل توجهی نمیسوزاند و چربی را از یک ناحیه بیرون نمیبرد.
نایلون پیچیدن دور شکم موقع ورزش
فقط عرق بیشتر و احتمال کمآبی. چربی بیشتری نمیسوزد.
ماساژ لاغری، چربی را جابهجا یا دفع میکند
ماساژ ممکن است حس خوبی بدهد و پف را موقتاً کم کند، اما کالری نمیسوزاند.
روشهای پزشکی مثل لیپوساکشن یا سرما درمانی موضعی، موضوع دیگریاند. اینها کار پزشکاند، هزینه و عوارض خودشان را دارند و جای کاهش وزن کلی را نمیگیرند. اگر به آنها فکر میکنید، تصمیمش را با پزشک متخصص بگیرید.
پس برای کم کردن چربی شکم و پهلو چه کنیم؟
برنامهای که جواب میدهد چهار پایه دارد. هیچکدام عجیب نیستند و همین است که در تبلیغات کمتر دیده میشوند.
کسری کالری ملایم. روزی ۳۰۰ تا ۵۰۰ کالری کمتر از نیاز بدنتان بخورید. برای پیدا کردن نیاز روزانه، محاسبهگر TDEE را ببینید. کسری بیشتر معمولاً گرسنگی و از دست رفتن عضله میآورد.
تمرین قدرتی برای کل بدن، دو تا سه جلسه در هفته. اسکوات، لانج، شنا، پارویی با کش یا دمبل و پل باسن، عضلههای بزرگتری را درگیر میکنند و کالری بیشتری از حرکات تکعضله میسوزانند. عضلهای هم که حفظ میشود، باعث میشود وزن کمشده بیشتر از چربی باشد.
فعالیت هوازی منظم. دستکم ۱۵۰ دقیقه در هفته فعالیت با شدت متوسط، مثل پیادهروی تند، توصیهی رایج برای بزرگسالان است. پیادهروی روزانه سادهترین شکل آن است.
پروتئین کافی و خواب. پروتئین در هر وعده سیرتان نگه میدارد و به حفظ عضله کمک میکند. کمخوابی هم اشتها را بالا میبرد و کنترل غذا را سختتر میکند.
یک هفتهی نمونه
روز
تمرین
مدت تقریبی
شنبه
تمرین قدرتی کل بدن
۴۰ دقیقه
یکشنبه
پیادهروی تند
۳۰ تا ۴۵ دقیقه
دوشنبه
تمرین قدرتی کل بدن و چند حرکت شکم
۴۰ دقیقه
سهشنبه
پیادهروی یا دوچرخه
۳۰ تا ۴۵ دقیقه
چهارشنبه
استراحت فعال، مثلاً پیادهروی سبک یا کشش
۲۰ دقیقه
پنجشنبه
تمرین قدرتی کل بدن
۴۰ دقیقه
جمعه
کوه یا پیادهروی طولانی
۶۰ دقیقه یا بیشتر
حرکات شکم مثل پلانک، دراز و نشست و بالا آوردن پا را میشود به آخر جلسههای قدرتی اضافه کرد. اینها برای قدرت میانهی بدن مفیدند، نه برای آب کردن چربی همان ناحیه.
اگر باشگاه میروید یا در خانه تمرین میکنید، تمرین هر روز را در فیگ فیت ثبت کنید. حرکت را از فهرست انتخاب میکنید و مدتش را تنظیم میکنید، و کالری سوزاندهشده بر اساس شاخص MET حرکت و وزن خودتان تخمین زده میشود. اگر گزینهی کالری ورزش را روشن کنید، فقط کالریای که بیشتر از سطح فعالیت روزانهتان سوزاندهاید به سقف امروز اضافه میشود؛ پس چیزی دو بار حساب نمیشود و کسری کالریتان سر جایش میماند.
چربی را نمیشود موضعی کم کرد، اما چند چیز در یک ناحیهی مشخص قابل تغییر است:
عضله. تمرین دادن یک عضو، عضلهی همان عضو را قویتر و حجیمتر میکند. بازوی ورزیده یا باسن قویتر شکل همان ناحیه را عوض میکند، حتی پیش از اینکه چربی زیادی کم شود.
وضعیت بدن. عضلههای میانی قویتر و ایستادن صافتر، شکم را جمعتر نشان میدهد.
نفخ. غذای شور، نوشابهی گازدار و یبوست شکم را موقتاً بزرگتر نشان میدهند. کم کردن نمک و فیبر کافی ممکن است در چند روز تفاوت محسوسی در ظاهر شکم بسازد، اما این آب و گاز است، نه چربی.
از کجا بفهمیم چربی شکم کم شده است؟
ترازو همهی ماجرا را نشان نمیدهد، بهخصوص اگر تمرین قدرتی میکنید و عضله میسازید. برای چربی شکم، متر خیاطی ابزار بهتری است. هر دو هفته یک بار، صبح ناشتا، دور کمر را همسطح ناف اندازه بگیرید و یادداشت کنید.
نسبت دور کمر به قد هم شاخص سادهای است که نشان میدهد چربی شکم در چه وضعیتی است. محاسبهگر نسبت دور کمر به قد آن را برایتان حساب میکند. اگر کمرتان کم شد و وزنتان تکان نخورد، نگران نباشید؛ احتمالاً همزمان کمی عضله ساختهاید.
انتظار واقعبینانه داشته باشید. کم شدن محسوس دور کمر معمولاً چند هفته تا چند ماه طول میکشد و سرعتش در هر کسی فرق دارد. اگر وزن و دور کمر آرام پایین میآیند، برنامه درست کار میکند، حتی اگر شکم هنوز آخرین جایی باشد که تغییر میکند.
سوالات متداول
با دراز و نشست شکم صاف میشود؟
دراز و نشست عضلههای شکم را قوی میکند، اما چربی روی شکم را مستقیماً کم نمیکند. شکم صاف از کم شدن چربی کل بدن میآید که با کسری کالری، تمرین قدرتی و فعالیت هوازی به دست میآید.
کمربند لاغری چربی شکم را آب میکند؟
نه. کمربند لاغری عرق را بیشتر میکند و وزنی که بعدش کم میشود آب است. با نوشیدن آب، این وزن برمیگردد و چربی شکم تغییری نمیکند.
چرا اول صورتم لاغر میشود و شکمم نه؟
ترتیب برداشت چربی از نقاط مختلف بدن تا حد زیادی به ژنتیک، جنسیت و هورمونها بستگی دارد. برای بسیاری از آدمها، شکم آخرین جایی است که لاغر میشود. اگر برنامه را ادامه دهید، معمولاً به شکم هم میرسد.
لاغری موضعی ران و بازو چطور؟
قاعده همان است. حرکات ران و بازو عضلهی همان عضو را قوی میکنند و شکلش را بهتر میکنند، اما چربی را موضعی کم نمیکنند. کاهش چربی کل بدن، ران و بازو را هم باریکتر میکند.
برای کم کردن چربی شکم چه ورزشی بهتر است؟
ترکیب تمرین قدرتی برای کل بدن و فعالیت هوازی منظم، مثل پیادهروی تند، بهترین نتیجه را میدهد. حرکات شکم را میشود کنارشان انجام داد، اما ستون اصلی برنامه نیستند.
لاغری موضعی شاید وعدهی جذابی باشد، اما بدن اینطور کار نمیکند. بهجای صد دراز و نشست شبانه، سه جلسه تمرین کل بدن، پیادهروی روزانه و غذایی که اندازهاش را میدانید را امتحان کنید. متر خیاطی را هم کنار دستتان نگه دارید؛ چند هفته بعد، عددش داستان را بهتر از آینه تعریف میکند.