آب کردن پهلو: برنامه ۸ هفتهای کالری و تمرین برای مبتدیها
انتشار: ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
برای آب کردن پهلو باید چربی کل بدن را کم کنید، نه اینکه فقط پهلوها را ورزش دهید. چربی پهلو با کسری کالری از بین میرود: روزی ۳۰۰ تا ۵۰۰ کالری کمتر از نیازتان بخورید، هفتهای سه جلسه تمرین قدرتی کل بدن انجام دهید و قدمهای روزانهتان را بالا ببرید. در ۸ هفته، با کاهش نیم تا یک کیلو در هفته، دور کمر کوچکتر میشود و شلوار راحتتر روی کمر مینشیند. برای خیلیها پهلو آخرین ذخیرهی چربی است که تکان میخورد، پس صبر هم بخشی از برنامه است.
پهلو دقیقاً چیست و چرا دیر آب میشود؟
پهلو همان لایهی چربیای است که بالای استخوان لگن و دو طرف کمر جمع میشود و وقتی کمربند میبندید، از بالایش بیرون میزند. زیر این چربی عضلههای مورب شکم قرار دارند، اما خود برآمدگی تقریباً همهاش چربی زیر پوست است.
هم مردها پهلو دارند و هم زنها. در مردها، چربی اضافه بیشتر دور شکم و پهلو مینشیند. در زنها پهلو معمولاً با چربی باسن و ران همراه است و پس از یائسگی، سهم دور کمر بیشتر میشود. اینکه چربی بدن شما اول از کجا برود و آخر از کجا، بیشتر به ژنتیک و هورمونها بستگی دارد. برای بسیاری از آدمها، شکم و پهلو جزو آخرین ایستگاهها هستند.
یعنی ممکن است دو هفته اول صورتتان لاغرتر شود، حلقهی انگشترتان گشاد شود و پهلو هنوز سر جایش باشد. این نشانهی کار نکردن برنامه نیست؛ نوبت پهلو هنوز نرسیده است.
چرا حرکات پیچشی پهلو را آب نمیکنند؟
پیچاندن کمر با چوبدستی، خم شدن به طرفین با دمبل و صدها دراز و نشست مورب، از رایجترین توصیههای «آب کردن پهلو» هستند. این حرکتها عضلههای مورب را کار میدهند، اما چربی روی همان عضله را جدا نمیسوزانند. بدن سوخت تمرین را از ذخیرهی کل بدن برمیدارد و کالریای که با پیچاندن کمر میسوزد آنقدر کم است که در حساب روز تقریباً دیده نمیشود.
کمربندهای لاغری و گنهای حرارتی هم همینطورند. دور کمر را موقتاً جمع میکنند و تعریق را بالا میبرند، اما آبی که از دست میرود با غذا و نوشیدنی بعدی برمیگردد.
پس تمرین هستهی بدن (عضلههای دور شکم و کمر) را کنار بگذارید؟ نه. هستهی قوی کمر را محافظت میکند، ایستادن را صافتر میکند و شکم را جمعتر نگه میدارد. فقط انتظار آب کردن چربی را از آن نداشته باشید.
قبل از شروع، دور کمرتان را اندازه بگیرید
ترازو نشان نمیدهد چربی از کجا کم میشود، اما متر خیاطی نشان میدهد. صبح، ناشتا و ایستاده، متر را همسطح ناف دور کمر بگیرید، بدون اینکه شکم را تو بدهید یا متر را محکم بکشید. عدد را بنویسید و هر دو هفته یک بار در همان شرایط تکرار کنید.
دور کمر چیزی بیشتر از ظاهر را هم نشان میدهد. چربی دور شکم و پهلو با خطر بیماریهای قلبی و دیابت نوع ۲ ارتباط دارد و یکی از معیارهای سادهی رایج این است که دور کمر از نصف قدتان کمتر باشد. محاسبهگر نسبت دور کمر به قد این نسبت را برایتان حساب میکند. این عدد تشخیص پزشکی نیست، اما نقطهی شروع خوبی برای دیدن پیشرفت است.
اگر دیابت، فشار خون بالا یا بیماری قلبی دارید، دارو مصرف میکنید، باردار هستید یا سابقهی اختلال خوردن دارید، پیش از کم کردن کالری و شروع تمرین با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
چقدر کالری بخورید تا پهلو آب شود؟
کسری کالری تنها چیزی است که چربی پهلو را واقعاً کم میکند. اول کالری مصرفی روزانهتان را با محاسبهگر TDEE پیدا کنید و ۳۰۰ تا ۵۰۰ کالری از آن کم کنید.
مثلاً مردی ۳۰ ساله با قد ۱۷۸ و وزن ۸۸ کیلو که پشت میز کار میکند و تحرک زیادی ندارد، TDEE حدود ۲۲۰۰ کالری دارد. هدفش برای کاهش وزن حدود ۱۷۰۰ تا ۱۹۰۰ کالری است. اگر سه روز در هفته تمرین کند و روزی ۸ هزار قدم راه برود، نیازش بالاتر میرود و هدفش را هم باید با همان سطح فعالیت حساب کند.
آخر هفتهها را حساب کنید
برای خیلیها، کسری کالری پنج روز هفته درست است و پنجشنبه شب و جمعه از دست میرود. یک پرس چلوکباب کوبیده با دو سیخ، برنج و کره معمولاً حدود ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ کالری است. اگر نوشابه و ماستوخیار و چند لقمه نان هم کنارش باشد، یک وعده به اندازهی نصف نیاز روزانه میرسد. لازم نیست مهمانی را رد کنید. چند کار ساده فاصله را کم میکند:
اگر میدانید شام بیرون هستید، ناهار را سبکتر بخورید؛ مثلاً سالاد با مرغ یا عدسی.
یک سیخ کباب با برنج بخورید و سیخ دوم را با سبزی و گوجهی کبابی عوض کنید.
نوشابه را با دوغ یا آب عوض کنید.
جمعه صبح، پیادهروی را حذف نکنید.
یک شب پرکالری با یک روز معمولی جبران نمیشود و نباید هم با گرسنگی کشیدن جبرانش کنید. کافی است روز بعد به همان برنامهی همیشگی برگردید. اگر قبلاً چند بار رژیم گرفتهاید و هر بار وسط راه رهایش کردهاید، چرا رژیمها جواب نمیدهند دلیلهای رایج را توضیح داده است.
کالری ورزش را دو بار حساب نکنید
خیلیها بعد از یک ساعت ورزش، به خودشان اجازهی یک بشقاب اضافه میدهند و کسری روز را از بین میبرند. بخشی از کالریای که در تمرین میسوزد، از قبل در سطح فعالیتی که برای TDEE انتخاب کردهاید حساب شده است. در فیگ فیت تمرین را از فهرست حرکات انتخاب و مدتش را وارد میکنید تا کالری سوزاندهشده با توجه به وزنتان تخمین زده شود. اگر گزینهی «کالری ورزش» را در تنظیمات روشن کنید، فقط کالریای که بیشتر از سطح فعالیت روزانهتان سوزاندهاید به سقف امروز اضافه میشود؛ پس چیزی دو بار حساب نمیشود. این گزینه بهطور پیشفرض خاموش است.
چه تمرینی برای آب کردن پهلو بهتر است؟
بهترین تمرین، ترکیبی است که بیشترین عضله را درگیر کند و بتوانید هشت هفته ادامهاش دهید. برای مبتدیها، سه جلسه تمرین قدرتی کل بدن در هفته بهعلاوهی پیادهروی روزانه، از ساعتها حرکت پیچشی بهتر جواب میدهد. تمرین قدرتی عضله را در دورهی کمخوری حفظ میکند و بدنی که عضلهی بیشتری دارد، با همان وزن جمعوجورتر دیده میشود.
یک جلسهی نمونه که در خانه یا باشگاه قابل اجراست:
حرکت
ست و تکرار
نسخهی خانگی
اسکوات
۳ ست ۱۰ تا ۱۲ تایی
اسکوات با کولهپشتی
شنای سوئدی
۳ ست تا جایی که فرم درست بماند
شنا روی زانو یا لبهی میز
ردیف با کش یا دمبل
۳ ست ۱۰ تا ۱۲ تایی
ردیف با بطری آب
ددلیفت رومانیایی
۳ ست ۱۰ تایی
با کولهپشتی
پلانک پهلو
۳ بار ۲۰ تا ۳۰ ثانیه برای هر طرف
روی زانو
حمل وزنه با یک دست
۳ بار ۳۰ متر برای هر دست
یک کیسهی خرید پر یا کوله
دو حرکت آخر هستهی بدن را کار میدهند. حمل وزنه با یک دست، یعنی راه رفتن با یک وزنه یا کیسهی سنگین در یک دست و صاف نگه داشتن بدن، عضلههای مورب را بهتر از خم شدنهای پشت سر هم درگیر میکند و در زندگی روزمره هم به کار میآید.
اگر فرم یکی از این حرکتها را نمیدانید، نامش را در جستوجوی حرکات ورزشی پیدا کنید.
قدمهای روزانه را دستکم نگیرید
برای کسی که پشت میز کار میکند، فاصلهی روزی ۳ هزار قدم تا ۸ هزار قدم، در طول یک هفته کالری قابلتوجهی میسوزاند، بدون اینکه مثل یک تمرین سنگین اشتها را بالا ببرد. پله بهجای آسانسور، یک ایستگاه زودتر پیاده شدن از مترو و پیادهروی کوتاه بعد از شام، سادهترین راهها هستند.
برنامه ۸ هفتهای آب کردن پهلو
این جدول را از بالا به پایین اجرا کنید. هر هفته فقط یک چیز تازه اضافه میشود تا برنامه از همان اول سنگین نشود.
هفته
غذا
تمرین
قدم روزانه
۱
ثبت غذا بدون تغییر؛ پیدا کردن TDEE
دو جلسه کل بدن با نسخهی ساده
میانگین فعلیتان
۲
کسری ۳۰۰ کالری
دو جلسه
۱۰۰۰ قدم بیشتر از میانگین
۳
پروتئین در هر وعدهی اصلی
سه جلسه
۱۰۰۰ قدم بیشتر
۴
برنامه برای آخر هفته؛ اندازهگیری دور کمر
سه جلسه، یک ست بیشتر
حدود ۷۰۰۰
۵
کسری تا ۴۰۰ یا ۵۰۰ کالری، اگر گرسنگی قابلتحمل است
سه جلسه، وزنه کمی سنگینتر
حدود ۸۰۰۰
۶
خواب ۷ ساعته و شام زودتر
سه جلسه
حدود ۸۰۰۰
۷
مرور کالریهای پنهان: روغن، آجیل، نوشیدنی
سه جلسه، سختتر کردن پلانک
۸۰۰۰ یا بیشتر
۸
اندازهگیری دوباره و تنظیم هدف با وزن جدید
سه جلسه
ادامه
عدد قدمها را با میانگین فعلی خودتان تنظیم کنید. کسی که امروز روزی ۲ هزار قدم برمیدارد، لازم نیست در هفتهی چهارم به ۷ هزار برسد؛ ۱۰۰۰ قدم اضافه در هر هفته کافی است.
در پایان هفتهی هشتم، دور کمر را با روز اول مقایسه کنید. اگر کم شده، برنامه درست کار میکند و میتوانید با هدف کالری تازه ادامه دهید. اگر ماه اول برایتان سنگین بود و میخواهید نسخهی آرامتری را امتحان کنید، برنامه کاهش وزن ۳۰ روزه برای مبتدیها را ببینید.
خواب و استرس چه ربطی به پهلو دارند؟
کمخوابی مستقیماً پهلو نمیسازد، اما راه را برایش باز میکند. بعد از یک شب بد، معمولاً اشتها بیشتر میشود و دل آدم خوراکی شیرین و پرچرب میخواهد؛ انرژی تمرین هم کمتر است. بیشتر بزرگسالان شبی دستکم ۷ ساعت خواب لازم دارند.
استرس طولانی هم با هورمون کورتیزول و با تغییر در اشتها و رفتار غذایی، میتواند به جمع شدن چربی دور شکم کمک کند. سازوکارش برای هر کسی فرق دارد، اما نتیجهی عملی ساده است: اگر عصرها بعد از یک روز پرتنش سراغ کابینت تنقلات میروید، آن ساعت را با یک پیادهروی کوتاه، دوش یا تماس با یک دوست پر کنید و تنقلات را در ظرف کوچک بکشید، نه از کیسه.
وقتی پهلو آب نمیشود چه کنید؟
اگر چهار هفته گذشته و دور کمر تکان نخورده، اینها را به ترتیب بررسی کنید؛ از سادهترین به سختترین:
اندازهگیری: همیشه در یک ساعت، ناشتا و در یک نقطهی ثابت اندازه گرفتهاید؟ یک سانت جابهجایی متر، عدد را عوض میکند.
ثبت ناقص: روغن خورش، قند چای و لقمههایی که سر پا خوردهاید ثبت شدهاند؟
آخر هفتهها: میانگین کالری هفت روز را ببینید، نه فقط روزهای کاری.
تمرین: وزنهها و تکرارها از هفتهی اول سنگینتر شدهاند؟
اگر همه درست بود، ۱۰۰ تا ۱۵۰ کالری دیگر کم کنید یا روزی ۱۰۰۰ قدم اضافه کنید.
یک نکتهی دیگر: اگر وزنتان کم شده ولی دور کمر کمتر از انتظار تغییر کرده، صبر کنید. پهلو معمولاً از آخرین جاهایی است که کوچک میشود و تغییرش اغلب بعد از چند هفتهی دیگر دیده میشود.
سوالات متداول
کمربند لاغری یا گن به آب شدن پهلو کمک میکند؟
نه. کمربندها و گنها دور کمر را موقتاً جمع میکنند و تعریق را بالا میبرند، اما چربی را آب نمیکنند. اگر برای ظاهر لباس از گن استفاده میکنید مشکلی نیست، فقط انتظار لاغری از آن نداشته باشید.
پهلو در چند هفته آب میشود؟
به مقدار چربی شروع و ژنتیک بستگی دارد. بیشتر مبتدیها در ۸ هفته کم شدن دور کمر را میبینند، اما آب شدن کامل پهلو برای کسی که چربی اضافهی زیادی دارد ممکن است چند ماه طول بکشد. سرعت امن کاهش وزن حدود نیم تا یک کیلو در هفته است.
دراز و نشست و کرانچ برای پهلو بیفایده است؟
برای سوزاندن چربی پهلو تقریباً بله. این حرکتها عضلهی شکم را کار میدهند، اما کالری کمی میسوزانند و چربی را موضعی برنمیدارند. اگر وقت محدودی دارید، آن را صرف اسکوات، ردیف و پیادهروی کنید و پلانک را برای تقویت هسته نگه دارید.
آیا برای آب کردن پهلو باید نان و برنج را حذف کنم؟
لازم نیست. چیزی که پهلو را کم میکند کسری کالری است، نه حذف یک گروه غذایی. کمتر کردن یک کفگیر برنج و نخوردن نان کنار برنج، برای بیشتر آدمها کافی است و میشود ماهها ادامهاش داد.
پهلو حاصل چند سال عادت است و در چند روز آب نمیشود، ولی هشت هفته کسری کالری، تمرین کل بدن و قدمهای بیشتر آنقدر هست که متر خیاطی تغییر را نشان دهد. از امروز دور کمرتان را بنویسید و اولین جلسهی تمرین را برای همین هفته بگذارید.