سوپ رژیمی خوب کاسهای حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ کالری دارد، حجمش زیاد است و دستکم یکی از اینها را دارد: مرغ، حبوبات یا جو. خامه، کره و آرد سرخشده چیزهاییاند که سوپ سبک را سنگین میکنند؛ اگر جایشان شیر کمچرب، ماست یا سیبزمینی لهشده بنشیند، طعم و غلظت میماند و کالری پایین میآید. ده سوپ ایرانی این مطلب همه زیر ۲۰۰ کالریاند و کنار هر کدام نوشته شده که چطور یک شام کامل از آن بسازید.
چرا سوپ برای رژیم سیرکننده است؟
یک کاسه سوپ بیشتر آب است. آب کالری ندارد، اما فضای معده را پر میکند. وقتی سبزیجات، حبوبات و تکههای مرغ هم در همین آب باشند، کاسهای به دست میآید که بزرگ است و کالری کمی دارد. به این ویژگی «چگالی انرژی پایین» میگویند: کالری کم در هر قاشق.
سوپ داغ را هم نمیشود تند خورد. کسی که سوپ را آرام و قاشققاشق میخورد، فرصت میدهد سیری از راه برسد و معمولاً برای بشقاب دوم جای کمتری دارد. خیلیها برای همین سوپ را پیشغذای شام میکنند.
اما سوپ بیپروتئین زود از یاد میرود. یک کاسه سوپ گوجه با ۸۰ کالری برای پیشغذا عالی است، ولی جای شام را نمیگیرد. سوپهایی که جو، عدس، ماش یا مرغ دارند، فیبر و پروتئین بیشتری دارند و چند ساعت سیر نگه میدارند.
چه چیزی سوپ رژیمی را پرکالری میکند؟
سوپ جو رستوران و سوپ قارچ مهمانی معمولاً به خاطر خامه و کره سنگیناند، نه به خاطر جو یا قارچ. این جدول جایگزینهای سبک را نشان میدهد:
معمولاً چه میریزند
کالری تقریبی
جایگزین سبک
کالری تقریبی
۱۰۰ میلیلیتر خامهی صبحانه یا پرچرب
۲۵۰ تا ۳۵۰
۱۰۰ میلیلیتر شیر کمچرب
حدود ۴۵
۲ قاشق غذاخوری کره برای تفت پیاز
حدود ۲۰۰
۱ قاشق چایخوری روغن
حدود ۴۰
آرد سرخشده در کره برای غلظت
۱۵۰ به بالا
یک سیبزمینی کوچک پخته و لهشده
حدود ۸۰
پنیر پیتزا روی سوپ
حدود ۱۰۰ در هر ۳۰ گرم
۲ قاشق ماست کمچرب یا آبلیمو
کمتر از ۲۰
نان سیر کنار سوپ
معمولاً ۱۵۰ به بالا برای هر تکه
یک تکه نان سنگک کفدستی
حدود ۸۰
عصارهی مرغ، پودر سوپ آماده و قرصهای عصاره کالری زیادی ندارند، اما معمولاً نمک زیادی دارند. اگر از آنها استفاده میکنید، نمک جداگانه را کم کنید یا کنار بگذارید و طعم را با سبزی معطر، آبلیمو، فلفل و زردچوبه بسازید.
۱۰ سوپ رژیمی در یک نگاه
عددهای این جدول برای یک کاسهی حدود ۳۰۰ میلیلیتریاند و دستورها برای چهار کاسه نوشته شدهاند، مگر خلافش گفته شده باشد. اعداد تقریبیاند و با اندازهی سبزیها و مقدار روغن تغییر میکنند.
سوپ
کالری هر کاسه
پروتئین تقریبی
مناسب برای
سوپ جو و مرغ بدون خامه
۱۸۰ تا ۲۰۰
۱۵ گرم
شام کامل
سوپ مرغ و سبزیجات
حدود ۱۶۵
۱۷ گرم
شام کامل
عدسی رقیق
۱۶۰ تا ۱۷۰
۹ گرم
صبحانه یا شام
سوپ ماش و اسفناج
۱۲۰ تا ۱۳۰
۷ گرم
شام سبک
سوپ سبزیجات و لوبیا
حدود ۱۶۰
۶ گرم
ناهار سبک
سوپ قارچ با شیر کمچرب
حدود ۱۵۵
۱۰ گرم
پیشغذا یا شام سبک
سوپ کدو حلوایی
۱۰۰ تا ۱۳۰
۴ گرم
پیشغذا
سوپ گوجهفرنگی
۸۰ تا ۱۰۰
۲ گرم
پیشغذا
سوپ کلم و گوجه
حدود ۷۰
۲ گرم
پیشغذا
سوپ شلغم
۷۰ تا ۱۰۰
۲ گرم
پیشغذا، روزهای سرد
سوپهای پروتئینی که جای شام را میگیرند
۱. سوپ جو و مرغ بدون خامه
یک پیاز را با دو قاشق چایخوری روغن تفت دهید، ۲۰۰ گرم سینهی مرغ تکهشده و نصف پیمانه (حدود ۱۰۰ گرم) جو پوستکندهی خیسخورده را اضافه کنید و با حدود یک و نیم لیتر آب بپزید. وقتی جو نرم شد، دو هویج رندهشده بریزید و آخر کار جعفری و آبلیمو. مرغ را ریش کنید و برگردانید. حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ کالری در هر کاسه.
بیشتر غلظت سوپ جو از خود جو میآید، نه از خامه. اگر سوپ رقیق ماند، یک ملاقه از آن را با گوشتکوب برقی بزنید و برگردانید.
۲. سوپ مرغ و سبزیجات
۳۰۰ گرم سینهی مرغ، یک سیبزمینی کوچک، دو هویج، یک ساقه کرفس، یک کدو سبز و یک پیاز. پیاز را با دو قاشق چایخوری روغن تفت دهید، بقیه را خرد کنید و با آب و کمی زردچوبه بپزید. حدود ۱۶۵ کالری و نزدیک ۱۷ گرم پروتئین در هر کاسه. سوپی است که برای سرماخوردگی هم درست میکنند و خیلیها با طعمش بزرگ شدهاند.
۳. عدسی رقیق
۱۵۰ گرم عدس را با یک پیاز، یک هویج و کمی زیره در حدود یک و نیم لیتر آب بپزید تا کاملاً نرم شود. آخر کار یک قاشق چایخوری روغن و آبلیمو بزنید. حدود ۱۶۰ تا ۱۷۰ کالری و ۹ گرم پروتئین. عدسی صبحانهی آشنای زمستان است؛ اگر رقیقتر از معمول بپزید، کاسه بزرگتر و کالریاش پایینتر میماند. با عدس قرمز، سوپ زودتر و یکدستتر پخته میشود.
۴. سوپ ماش و اسفناج
۱۰۰ گرم ماش خیسخورده را با یک پیاز تفتداده در دو قاشق چایخوری روغن و کمی زردچوبه بپزید. وقتی ماش باز شد، دو مشت اسفناج یا سبزی آش خردشده بریزید و ده دقیقه دیگر بجوشانید. آبلیمو یا آبغوره بزنید. حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ کالری. ماش زود پخته میشود و برای خیلیها کمتر از لوبیا نفخ میآورد.
اگر این سوپ را شام میکنید، یک تخممرغ آبپز کنارش بگذارید یا ۱۰۰ گرم مرغ ریششده داخلش بریزید. هر کدام پروتئین وعده را چند برابر میکند.
سوپ همان غذایی است که پیدا کردنش در جدولهای کالری سخت است، چون هر قابلمه دستور خودش را دارد. در فیگ فیت میتوانید متن رسپی را در «آنالیز رسپی» وارد کنید تا کالری و ماکروهایش تخمین زده شود. مقدار مواد را به نسبت کاسهای بنویسید که میخورید: اگر قابلمه چهار کاسه شده، یکچهارم هر قلم.
سوپهای سبک سبزیجات برای پیشغذا
این شش سوپ کالری خیلی کمی دارند. کنار غذا یا پیش از آن، جای بخشی از برنج و نان را میگیرند.
۵. سوپ سبزیجات و لوبیا
یک پیاز، دو هویج، یک کدو، کمی کلم، دو گوجه و یک ساقه کرفس را خرد کنید و با دو قاشق چایخوری روغن تفت دهید. یک لیوان لوبیا قرمز پخته و ۴۰ گرم رشتهی فرنگی یا ورمیشل اضافه کنید و با آب بپزید. حدود ۱۶۰ کالری. این سوپ هر هفته میتواند با سبزیهای باقیماندهی یخچال عوض شود.
۶. سوپ قارچ بدون خامه
۴۰۰ گرم قارچ و یک پیاز را با دو قاشق چایخوری روغن تفت دهید تا آب قارچ کشیده شود. یک قاشق آرد اضافه کنید و یک دقیقه هم بزنید، بعد دو لیوان شیر کمچرب و یک لیوان آب بریزید و آرام بپزید. این دستور برای سه کاسه است. حدود ۱۵۵ کالری در هر کاسه. سوپ قارچ خامهای با همین اندازه ممکن است تا دو برابر این عدد کالری داشته باشد.
۷. سوپ کدو حلوایی
حدود ۶۰۰ گرم کدو حلوایی، یک پیاز و یک هویج را با دو قاشق چایخوری روغن کمی تفت دهید و با آب بپزید تا نرم شوند. با گوشتکوب برقی یکدست کنید و یک لیوان شیر کمچرب و کمی زنجبیل یا دارچین اضافه کنید. حدود ۱۰۰ تا ۱۳۰ کالری. یک قاشق چایخوری تخمهی کدوی بوداده رویش حدود ۳۰ کالری اضافه میکند.
۸. سوپ گوجهفرنگی
یک کیلو گوجهی رسیده را با یک پیاز و دو حبه سیر، با دو قاشق چایخوری روغن و یک قاشق رب گوجه بپزید و یکدست کنید. ریحان تازه یا خشک بزنید. حدود ۸۰ تا ۱۰۰ کالری. تابستان که گوجه ارزان و خوشرنگ است، بهترین وقت این سوپ است؛ سرد هم خوشمزه است.
۹. سوپ کلم و گوجه
نصف کلم سفید متوسط، یک هویج، دو گوجه و یک پیاز را خرد کنید و با یک قاشق چایخوری روغن، زردچوبه و آبلیمو بپزید. حدود ۷۰ کالری. این همان سوپی است که «رژیم سوپ کلم» از آن ساخته شده، اما اینجا فقط یک پیشغذاست؛ در بخش بعد میخوانید چرا رژیم فقط سوپ ایدهی خوبی نیست.
۱۰. سوپ شلغم
چهار شلغم متوسط و یک پیاز را با دو قاشق چایخوری روغن کمی تفت دهید و با آب بپزید تا نرم شوند. کمی شوید خشک و فلفل سیاه بزنید. اگر سوپ خامهای دوست دارید، نیمی از آن را یکدست کنید و نصف لیوان شیر کمچرب اضافه کنید. حدود ۷۰ تا ۱۰۰ کالری. سوپ شلغم غذای شبهای سرد پاییز است.
چطور یک کاسه سوپ را به شام کامل تبدیل کنید؟
سوپهای سبک بخش ۵ تا ۱۰ تنها کافی نیستند؛ اگر شامتان فقط یک کاسه سوپ ۸۰ کالری باشد، ساعت یازده شب گرسنه میشوید و احتمالاً سراغ تنقلات میروید. سه راه ساده:
پروتئین اضافه کنید. یک تخممرغ آبپز (حدود ۷۵ کالری)، ۱۰۰ گرم مرغ ریششده (حدود ۱۶۵ کالری) یا یک کاسهی کوچک ماست کنار سوپ.
نان را اندازه بگیرید. یک تکه نان سنگک کفدستی حدود ۸۰ تا ۱۰۰ کالری دارد. نان خردشده داخل سوپ زود از حساب درمیرود؛ تکهی نان را جدا کنار کاسه بگذارید.
سالاد یا سبزی خوردن کنارش بگذارید تا وعده حجم بیشتری داشته باشد.
مثلاً یک کاسه سوپ ماش، یک تخممرغ آبپز و یک تکه سنگک روی هم حدود ۳۰۰ کالری است؛ برای بیشتر کسانی که در کسری کالریاند، یک شام معقول. اینکه سهم کالری روزانهی خودتان چقدر است، با محاسبهگر کالری و ماکروی روزانه مشخص کنید.
نگهداری و فریز سوپ
بیشتر این سوپها سه تا چهار روز در یخچال، در ظرف دربسته، سالم میمانند و چند هفته هم در فریزر. سوپ را پیش از فریز کاملاً خنک کنید و در ظرفهای یککاسهای بریزید. سوپهای شیری مثل قارچ و کدو بعد از یخزدایی ممکن است کمی دوفاز شوند؛ یک بار هم زدن یا گوشتکوب برقی درستش میکند. رشته و جو در یخچال آب سوپ را میکشند؛ موقع گرم کردن کمی آب اضافه کنید.
رژیم سوپ: چند روز فقط سوپ بخوریم؟
جواب کوتاه: نخورید. رژیمهایی مثل «رژیم سوپ کلم» که چند روز فقط سوپ کمکالری میدهند، کالری روز را خیلی پایینتر از نیاز بدن میبرند. بخش زیادی از وزنی که در این چند روز کم میشود آب و محتوای روده است و با برگشت به غذای معمولی، برمیگردد. پروتئین کم این رژیمها هم به عضله فشار میآورد. جزئیات بیشتر را در بررسی رژیم سوپ کلم و خطرهای رژیمهای شوک بخوانید.
راه پایدارتر این است که سوپ یک وعده یا پیشغذای یک وعده در روز باشد و بقیهی روز غذای معمولی با اندازهی معلوم بخورید. سرعت امن کاهش وزن برای بیشتر بزرگسالان حدود ۰٫۵ تا ۱ کیلوگرم در هفته است.
یک نکته هم دربارهی آش: آش رشته، آش جو و حلیم هم سوپاند، اما با رشته، حبوبات زیاد، کشک و پیاز داغ، معمولاً کاسهای بیش از ۲۰۰ کالری دارند. لازم نیست کنارشان بگذارید؛ فقط حسابشان با سوپهای این مطلب فرق دارد. کالری آش رشته را در مطلب کالری آش رشته ببینید.
سوالات متداول
کمکالریترین سوپ رژیمی کدام است؟
سوپهای سبزیجاتی مثل سوپ کلم و گوجه، سوپ شلغم و سوپ گوجهفرنگی، کاسهای حدود ۷۰ تا ۱۰۰ کالری دارند. اما کمکالریترین سوپ لزوماً بهترین شام نیست، چون پروتئین کمی دارد و زود گرسنهتان میکند.
سوپ جو رژیمی است؟
سوپ جو بدون خامه و کره، با مرغ و سبزیجات، حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ کالری در هر کاسه دارد و رژیمی حساب میشود. سوپ جو رستورانها معمولاً خامه یا شیر پرچرب دارد و ممکن است کالریاش خیلی بیشتر باشد.
خوردن سوپ پیش از غذا به لاغری کمک میکند؟
برای خیلیها کمک میکند. یک کاسه سوپ سبک پیش از غذای اصلی بخشی از معده را پر میکند و آرام خوردنش به سیری فرصت میدهد، در نتیجه معمولاً از غذای اصلی کمتر میکشید. شرطش این است که سوپ سبک باشد، نه خامهای.
شبها فقط سوپ بخورم، لاغر میشوم؟
اگر جمع کالری روزتان کمتر از نیازتان باشد، بله. اما شامی که فقط یک کاسه سوپ سبزیجات است معمولاً پروتئین کافی ندارد. یکی از سوپهای پروتئینی را انتخاب کنید یا کنار سوپ سبک، تخممرغ یا مرغ بگذارید.
سوپ آمادهی پاکتی رژیمی است؟
کالری بیشتر سوپهای پاکتی پایین است، اما معمولاً نمک زیادی دارند و پروتئین و سبزی کمی. اگر گاهی از آنها استفاده میکنید، سبزی تازه و کمی مرغ یا حبوبات پخته به آن اضافه کنید و نمک جداگانه نزنید.
یک قابلمه سوپ آخر هفته، چهار شام سبک برای وسط هفته است. این هفته یکی از سوپهای پروتئینی را بپزید، سهم هر کاسه را بدانید و کنارش یک تکه نان و یک تخممرغ بگذارید. شام گرم و سیرکننده با کمتر از ۳۵۰ کالری همینقدر ساده است.