کالری آش رشته؛ یک کاسه آش در رژیم لاغری چقدر جا دارد؟
انتشار: ۲۸ شهریور ۱۴۰۵
یک کاسهی متوسط آش رشته، یعنی حدود دو ملاقه یا ۳۰۰ گرم، اگر بدون کشک و پیاز داغ کشیده شود تقریباً ۱۸۰ تا ۲۵۰ کالری دارد. همین کاسه با تزیین کامل کشک، پیاز داغ، نعناع داغ و سیر داغ معمولاً به ۳۵۰ تا ۴۵۰ کالری میرسد. پس در بسیاری از کاسهها نزدیک نیمی از کالری در چند قاشق روی آش است، نه در خود آش. خود آش با حبوبات و یک کیلو سبزی، غذای سیرکنندهای است و در رژیم لاغری جای خودش را دارد.
بیشتر کسانی که رژیم میگیرند، آش رشته را به خاطر رشتهاش کنار میگذارند. حساب که کنید، رشته در یک قابلمهی بزرگ پخش میشود و سهمش در هر کاسه کمتر از آن است که به نظر میرسد. چیزی که واقعاً عدد را بالا میبرد، روغنی است که با پیاز داغ و نعناع داغ روی کاسه میریزد. این مطلب نشان میدهد کالری آش رشته دقیقاً از کجا میآید و با چند تغییر کوچک، چطور میشود همان آش همیشگی را در برنامه کاهش وزن نگه داشت.
کالری یک کاسه آش رشته چقدر است؟
عددهای جدول زیر برای آش خانگی معمولیاند. آش غلیظتر، آشی که رشتهی بیشتری دارد یا آشی که سبزیاش در روغن تفت داده شده، به حد بالای هر بازه نزدیکتر است.
کاسه
توضیح
کالری تقریبی
کاسهی کوچک
یک ملاقه، حدود ۱۵۰ گرم، بدون تزیین
۹۰ تا ۱۲۵
کاسهی متوسط
دو ملاقه، حدود ۳۰۰ گرم، بدون تزیین
۱۸۰ تا ۲۵۰
کاسهی متوسط با تزیین کم
یک قاشق کشک و یک قاشق پیاز داغ
۲۸۰ تا ۳۴۰
کاسهی متوسط با تزیین کامل
کشک، پیاز داغ، نعناع داغ و سیر داغ
۳۵۰ تا ۴۵۰
کاسهی بزرگ نذری یا آشفروشی
حدود سه ملاقه با تزیین پر
۴۵۰ تا ۶۰۰
اگر فقط یک نکته از این جدول در ذهنتان بماند، این باشد: فاصلهی ردیف دوم و چهارم، که تقریباً دو برابر است، از خود آش نمیآید. هر دو کاسه همان آش را دارند و فقط روی یکی بیشتر تزیین ریخته شده است.
کالری آش رشته از کجا میآید؟
برای اینکه ببینید هر کاسه چه چیزی دارد، بهتر است یک قابلمهی کامل را حساب کنید. این یک رسپی رایج خانگی است که حدود ۴ لیتر آش میدهد؛ یعنی ۱۲ تا ۱۴ کاسهی متوسط.
ماده
مقدار در یک قابلمه
کالری تقریبی
رشته آش خشک
۲۵۰ گرم
۸۵۰ تا ۹۰۰
نخود خشک
نصف لیوان، حدود ۹۰ گرم
حدود ۳۳۰
لوبیا چیتی یا قرمز خشک
نصف لیوان، حدود ۹۰ گرم
حدود ۳۰۰
عدس خشک
نصف لیوان، حدود ۹۰ گرم
حدود ۳۲۰
سبزی آش (تره، جعفری، گشنیز، اسفناج، شوید)
حدود ۱ کیلوگرم
۲۵۰ تا ۳۵۰
پیاز و روغن داخل آش
یک پیاز با دو قاشق روغن
حدود ۳۰۰
جمع قابلمه، بدون تزیین
حدود ۴ لیتر
۲۳۰۰ تا ۲۶۰۰
حالا این عدد را بر ۱۲ کاسه تقسیم کنید: هر کاسه حدود ۲۰۰ کالری. سهم رشته در هر کاسه حدود ۷۰ کالری است؛ چیزی نزدیک به یک تکهی کوچک نان. سهم حبوبات کمی بیشتر است و سبزی، با آن حجم زیاد، کمترین کالری را دارد.
پروتئین و فیبر هر کاسه
همین قابلمه، اگر پروتئین رشته و حبوبات و سبزی را جمع بزنید، حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ گرم پروتئین دارد. یعنی هر کاسهی متوسط تقریباً ۸ تا ۱۰ گرم پروتئین میدهد و با یکی دو قاشق کشک کمی بیشتر. عدد بدی نیست، اما برای یک وعدهی اصلی کافی هم نیست. بیشتر بزرگسالانی که وزن کم میکنند، در هر وعدهی اصلی حدود ۲۰ تا ۳۰ گرم پروتئین لازم دارند. اگر آش را ناهار یا شام میخورید، یک منبع پروتئین کنارش بگذارید؛ مثلاً یک تخممرغ آبپز یا کمی بیشتر کشک.
فیبر آش از حبوبات و سبزی میآید و دلیل اصلی سیرکننده بودنش همین است. در راهنمای فیبر برای کاهش وزن توضیح داده شده که چرا غذای پرفیبر و پرحجم، با کالری مشابه، گرسنگی را دیرتر برمیگرداند.
کشک، پیاز داغ و نعناع داغ چقدر کالری اضافه میکنند؟
تزیین آش رشته کوچک به نظر میرسد، اما بیشترش روغن است و روغن پرکالریترین چیز آشپزخانه است. هر قاشق غذاخوری روغن حدود ۱۲۰ کالری دارد و هر قاشق چایخوری حدود ۴۰ کالری.
پیاز داغ
پیاز خودش کمکالری است، اما وقتی سرخ میشود روغن را مثل اسفنج به خودش میگیرد. هر قاشق غذاخوری پیاز داغ، بسته به اینکه چقدر روغن با خودش دارد، حدود ۵۰ تا ۹۰ کالری است. پیاز داغی که از ته ماهیتابه و با روغنش برداشته میشود، به حد بالا نزدیکتر است.
نعناع داغ و سیر داغ
نعناع خشک تقریباً کالری ندارد؛ هر چه هست مال روغنی است که نعناع در آن داغ شده. اگر یک قاشق چایخوری از این روغن روی کاسه بریزید، ۴۰ کالری اضافه کردهاید و اگر یک قاشق غذاخوری، ۱۲۰ کالری. سیر داغ هم حسابی شبیه پیاز داغ دارد.
کشک
کشک مایع بسته به مارک و غلظتش معمولاً هر قاشق غذاخوری حدود ۱۵ تا ۳۰ کالری دارد. در مقایسه با پیاز داغ کم است و پروتئین هم دارد. نکتهی کشک بیشتر نمک آن است تا کالریاش. عدد دقیق کشکی را که میخرید، از برچسب پشت ظرف بخوانید.
یک کاسه نذری را حساب کنیم
فرض کنید روی یک کاسهی ۲۲۰ کالری اینها ریخته شده باشد:
دو قاشق کشک: حدود ۴۰ کالری
دو قاشق پیاز داغ با روغنش: حدود ۱۴۰ کالری
یک قاشق چایخوری نعناع داغ با روغنش: حدود ۵۰ کالری
کمی سیر داغ: حدود ۴۰ کالری
جمع تزیین حدود ۲۷۰ کالری است و کاسهای که با ۲۲۰ کالری شروع شده بود، به نزدیک ۴۹۰ کالری میرسد. لازم نیست تزیین را حذف کنید؛ همین که بدانید کدام قاشق چقدر میارزد، خودتان انتخاب میکنید.
آش رشته برای رژیم لاغری خوب است؟
بله، به شرطی که اندازهی کاسه و تزیین معلوم باشد. آش رشته چند ویژگی دارد که در کاهش وزن به کار میآید:
حجمش زیاد و کالری هر قاشقش کم است. بخش بزرگی از کاسه آب و سبزی است و یک کاسهی پر، معده را بیشتر از همان مقدار کالری برنج یا نان پر میکند.
حبوبات و سبزی فیبر دارند و فیبر سیری را طولانیتر میکند.
چربی خود آش، اگر سبزی در روغن تفت داده نشده باشد، کم است.
دو محدودیت هم دارد. رشته از آرد سفید است و در کنار حبوبات مشکلی ندارد، اما اگر رشتهی آش را دو برابر کنید، آش به غذای پرکربوهیدرات و کمپروتئین تبدیل میشود. محدودیت دوم پروتئین کم هر کاسه است که بالاتر گفته شد. اگر آش را بهعنوان وعدهی اصلی میخورید، راهنمای پروتئین در کاهش وزن کمک میکند بدانید چقدر پروتئین کنارش لازم دارید.
یک مقایسهی ساده: یک کاسهی متوسط آش با تزیین کم، حدود ۳۰۰ کالری، تقریباً همکالری دو کفگیر برنج سفید بدون خورش است. آش در این مقایسه سیرکنندهتر است و پروتئین و فیبر بیشتری دارد.
آش رشته سبکتر؛ هفت تغییر کوچک
این تغییرها طعم آش را عوض نمیکنند، یا خیلی کم عوض میکنند. لازم نیست همه را با هم اجرا کنید؛ دو سه مورد اول بیشترین اثر را دارند.
تزیین را جدا سر سفره بگذارید. وقتی کشک و پیاز داغ در ظرفهای جدا باشند، هر کس با قاشق خودش برمیدارد و معمولاً کمتر از وقتی برمیدارد که آشپز روی کاسه ریخته باشد.
پیاز داغ را با روغن کمتر درست کنید. پیاز را در ماهیتابهی نچسب با دو قاشق روغن و چند قاشق آب، با در بسته، نرم کنید و بعد در را بردارید تا طلایی شود. نتیجه کمی کمتر ترد است، اما نصف روغن معمول را هم نمیکشد.
نعناع داغ را با یک قاشق چایخوری روغن درست کنید. نعناع خشک خودش عطر قوی دارد و برای یک کاسه، چند قطره روغن کافی است.
پیاز داخل آش را بدون روغن بپزید. خیلی از رسپیها پیاز داخل قابلمه را جدا تفت میدهند؛ میشود آن را خرد کرد و مستقیم در آب حبوبات پخت.
رشته را کمی کم و سبزی و حبوبات را کمی زیاد کنید. با ۲۰۰ گرم رشته بهجای ۲۵۰ گرم، آش هنوز آش رشته است و هر کاسه چند ده کالری سبکتر میشود.
کشک را با کمی آب رقیق کنید. کشک رقیق روی سطح بیشتری از کاسه پخش میشود و با مقدار کمتر، همان طعم را میدهد.
کاسه را عوض کنید، نه آش را. یک کاسهی کوچکتر که پر است، از یک کاسهی بزرگ نیمهپر رضایت بیشتری میدهد.
با این تغییرها، کاسهای که با تزیین کامل حدود ۴۵۰ کالری بود، به حدود ۳۰۰ کالری میرسد؛ با همان آش و همان تزیین، فقط با اندازهی معلوم.
آش نذری و آش بیرون را چطور حساب کنید؟
آش نذری و آشی که از آشفروشی میخرید، معمولاً از آش خانگی سنگینتر است. کاسهها بزرگترند، تزیین دستودلبازانه ریخته میشود و گاهی روی آش یک لایه روغن دیده میشود. چند قاعدهی ساده کمک میکند:
ظرف یکبار مصرف معمولی نذری را حدود یکونیم کاسهی متوسط حساب کنید.
اگر روی آش روغن جمع شده یا پیاز داغ زیاد است، از حد بالای جدول استفاده کنید؛ یعنی ۴۵۰ تا ۶۰۰ کالری.
اگر ظرف بزرگ است، نیمی از آن را برای وعدهی بعد کنار بگذارید. آش فردا هم خوشمزه است.
در آشفروشی میشود خواست که پیاز داغ کمتر بریزند یا کشک را جدا بدهند.
برای آشی که تقریباً هر هفته میخورید، لازم نیست هر بار از اول حساب کنید. در فیگ فیت نام غذا را در جستوجو تایپ کنید، از نتایج انتخاب کنید و واحد و تعداد را تنظیم کنید؛ کالری و ماکروها پیش از ثبت دیده میشوند. اگر آش رشته جزو غذاهای همیشگیتان است، نشاندارش کنید تا دفعهی بعد بدون تایپ، از فهرست نشانشدهها انتخابش کنید. اگر هم نسخهی خانگیتان با هیچکدام از نتایج جور نبود، میتوانید آن را یک بار با کالری و ماکروهای خودش بهعنوان غذای سفارشی ذخیره کنید.
یک وعده کامل با آش رشته چطور میشود؟
آش رشته را میشود هم پیشغذا خورد و هم وعدهی اصلی. این چند ترکیب نشان میدهد هر حالت تقریباً چقدر کالری دارد:
ترکیب
کالری تقریبی
کاسهی کوچک آش با کمی کشک، بهعنوان پیشغذای شام
۱۵۰ تا ۲۰۰
کاسهی متوسط با تزیین کم، یک تخممرغ آبپز و سالاد
۳۸۰ تا ۴۵۰
کاسهی متوسط با تزیین کامل و یک تکه نان سنگک
۴۵۰ تا ۵۵۰
کاسهی بزرگ نذری با تزیین پر و دو تکه نان
۶۵۰ تا ۸۰۰
نان کنار آش در خیلی از خانهها عادت است. هر تکهی کفدستی نان سنگک یا بربری حدود ۸۰ تا ۱۲۰ کالری دارد. آش خودش نشاستهی رشته را دارد و نان کنارش بیشتر عادت است تا نیاز. اگر نمیخواهید کنارش بگذارید، یک تکه بس است. برای مقایسهی نانها، مطلب بهترین نان برای رژیم را ببینید.
اینکه کدام ترکیب در روز شما جا میشود، به سهم کالری روزانهتان بستگی دارد. با محاسبهگر کالری و ماکروی روزانه این عدد را پیدا کنید. برای کسی که روزی ۱۷۰۰ کالری سهم دارد، ردیف دوم جدول یک ناهار کامل است و ردیف آخر تقریباً نصف روز.
سوالات متداول
آش رشته چاق میکند؟
هیچ غذایی بهتنهایی چاق نمیکند؛ جمع کالری روز تعیین میکند وزن بالا برود یا پایین بیاید. یک کاسهی متوسط آش با تزیین کم، حدود ۳۰۰ کالری، برای بیشتر برنامههای کاهش وزن یک وعدهی مناسب است. آنچه آش را سنگین میکند، کاسهی بزرگ و پیاز داغ و نعناع داغ پرروغن است.
کالری آش رشته بدون کشک و پیاز داغ چقدر است؟
یک کاسهی متوسط، حدود ۳۰۰ گرم، بدون هیچ تزیینی تقریباً ۱۸۰ تا ۲۵۰ کالری دارد. عدد دقیق به غلظت آش، مقدار رشته و روغنی که موقع پخت در قابلمه ریخته شده بستگی دارد.
کشک برای رژیم خوب است؟
کشک پروتئین دارد و کالری هر قاشقش کم است، پس در رژیم مشکلی ندارد. فقط شور است. اگر کشک زیاد میریزید، به آش نمک اضافه نکنید و اگر فشار خون بالا دارید، مقدارش را محدود کنید.
یک قابلمه آش خانگی را چطور حساب کنم؟
کالری مواد خشک قابلمه، یعنی رشته و حبوبات و روغن، را جمع بزنید و سبزی را هم اضافه کنید. بعد ببینید قابلمه چند کاسه شد و جمع را بر تعداد کاسهها تقسیم کنید. تزیین را جدا و با قاشق حساب کنید، چون هر کس مقدار متفاوتی برمیدارد. روش کلی حساب کردن غذاهای قابلمهای در راهنمای کالریشماری غذای ایرانی آمده است.
آش رشته را شام بخورم یا ناهار؟
ساعت خوردن در کاهش وزن اثر مهمی ندارد. اگر آش را شام میخورید و شب سیر میخوابید، همان برنامهی خوبی است. فقط اگر بعد از آش سنگین دچار ترش کردن میشوید، کاسه را کوچکتر و پیاز داغ را کمتر کنید و چند ساعت پیش از خواب بخورید.
آش رشته را لازم نیست از برنامهتان بیرون بگذارید. کاسه را یک بار اندازه بگیرید، تزیین را جدا بکشید و پیاز داغ را با روغن کمتر درست کنید. با همین سه کار، آش همیشگیتان چند صد کالری سبکتر میشود و همان مزه را میدهد.